ARDDANGOSFA DAVID LLOYD GEORGE 1863-1945 Mawrth 1995

Adran y Darluniau a'r Mapiau

Arddangosfa

DATGYSYLLTU'R EGLWYS

Er ei fod yn awr yn treulio ei amser yn gweithredu ar lefel Brydeinig yr oedd rhai achosion "Cymreig" yn dal i gael sylw David Lloyd George, efallai'r pwysicaf o'u plith oedd achos datgysylltu'r eglwys. O'i ddyddiau cynnar yn Nhy'r Cyffredin yr oedd wedi hyrwyddo'r egwyddor. Ar ôl sawl mesur aflwyddiannus fe gyflwynwyd mesur newydd yn 1912. Yr oedd yn llawer mwy cymodol na fyddai'r disgwyl gan lywodraeth oedd â Lloyd George yn aelod pwysig ohoni. Ond yr oedd yntau wedi newid, fel y sylwodd nifer o Anghyddffurfwyr Cymru: onid oedd y rhan fwyaf o'i gydnabod erbyn hyn yn Anglicaniad ac roedd yn chwarae golff ar y Sul. Er mwyn profi ei deyrngarwch i'w hen werthoedd fe ymgyrchodd yn galed dros y Mesur, ac fe'i pasiwyd yn ddeddf yn 1914 ar drothwy'r rhyfel. Wedi ychydig welliannau wedi'r rhyfel fe ddatgysylltwyd yr Eglwys yng Nghymru 31 Mawrth 1920. Yr un ddeddf a ddaeth â datgysylltiad ddaeth ag Anghydffurfiaeth i ben hefyd, oherwydd nid oedd eglwys wladol yn bod yng Nghymru bellach.

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Chapman (Abertawe), "Crowd of the second procession outside
the Victoria Park gates on the National Disestablishment Demonstration,
Swansea, Whit-Tuesday, May 28th, 1912."
(PD6536 Llyfr Ffoto LLGC 28 t.6)

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Ffotograffydd anhysbys, "Speaking at Victoria Park, Swansea."
(PG2353 Llyfr Ffoto LLGC 1013 t.18)

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Ffotograffydd anhysbys, David Lloyd George yn annerch cyfarfod yn y Pafiliwn,
Caernarfon o blaid datgysylltu'r Eglwys.
(PG2349 Llyfr Ffoto LLGC 1009, t.9v)

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru

A J Lewis (Aberystwyth), Gwrthdystiad yngyln â Mesur yr Eglwys, Aberystwyth.
(P3244 Llyfr Ffoto LLGC 1374)

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru

A J Lewis (Aberystwyth), Gwrthdystiad ynglyn â Mesur yr Eglwys, Aberystwyth.
(P3249 Llyfr Ffoto LLGC 1374)

Tudalen Flaen

Tudalen yr Arddangosfeydd

Casgliadau

Tudalen Flaen Arddangosfa David Lloyd George