Blog - Casgliadau

Postiwyd - 27-10-2014

Arddangosfeydd

Pen-blwydd Hapus Dylan!

Heddiw rydyn ni’n dathlu pen-blwydd Dylan Thomas yn gan mlwydd oed.  Tybed pa fath o anrhegion y byddai wedi’u derbyn heddiw… iPad?  Tocyn anrheg Amazon? Neu efallai gwydr peint personoledig?

Ar ei ben-blwydd yn dair ar hugain, prynodd sigaréts, cwrw a chrys gwyrdd llachar i’w hun gan ddefnyddio’r arian pen-blwydd a gafodd oddi wrth ei ffrind Keidrych Rhys.   Mae’n debygol iawn iddo gael peint pen-blwydd wrth ddathlu troi’n dri deg a phump, ond anrheg digon gwahanol a roddodd i’w hun ar yr achlysur hwn, sef y gerdd ‘Poem on His Birthday’.

Dylan Thomas, 'Poem on His Birthday', © David Higham Associates

Dylan Thomas, ‘Poem on His Birthday’, © David Higham Associates

© David Highams Associates

Dylan Thomas, Rhestr o eiriau ‘Poem on His Birthday’ Word List © David Higham Associates

 

Beth am ddathlu pen-blwydd Dylan heddiw felly gydag ymweliad i’r arddangosfa yma yn y Llyfrgell, lle gallwch wrando ar y dyn ei hun yn adrodd y gerdd yn Nhafarn y Beirdd.  Neu beth am fynd at y wefan i ddarllen pytiau o’r gerdd yn llawysgrifen Dylan ei hun?

Sut bynnag fyddwch chi’n dathlu, ymunwch gyda ni drwy ddefnyddio #DylanThomas

Tagiau:

Postiwyd - 20-10-2014

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau

Trwsio Yny lhyvyr hwnn

Yny lhyvyr hwnn cYn ddyddiol yn Uned Gadwraeth y Llyfrgell, cawn gyfle i ddod wyneb yn wyneb â rhai o greiriau diwylliannol pwysicaf ein gwlad. Mae cael trin a diogelu eitemau o’r fath yn dipyn o fraint, ond wrth reswm, mae i’r gwaith elfen gref o gyfrifoldeb. Er yr ystyriwn fod pob eitem a ddaw atom yn werthfawr, o dro i dro daw ambell wrthrych sydd hyd yn oed yn fwy gwerthfawr neu eiconaidd na’r rhelyw. Roedd y gwaith a wnaethom ar Lawysgrif Boston yn enghraifft o hyn. Cyn dechrau ymyrryd â gwrthrychau o’r fath mae’n rhaid trafod, ymchwilio, ac ystyried yn ofalus iawn pa gamau i’w cymryd.

Dyma oedd yn rhaid i ni ei wneud yn ddiweddar pan gawsom y cyfrifoldeb o ddadrwymo, trin ac ailrwymo Yny lhyvyr hwnn (1546), y gyfrol brintiedig Gymraeg gyntaf (yn ôl pob tebyg) i’w chyhoeddi. Dyma’r unig gopi o’r gyfrol y gwyddom amdani – mwy fyth o bwysau ar ysgwyddau un o’n cadwraethwyr mwyaf profiadol a chymwys, John Jenkins (ARA Cert.), a gafodd y gwaith o adnewyddu’r gyfrol.

Yny lhyvyr hwnn aCafodd y gyfrol ei hailrwymo mewn cloriau newydd rhywbryd yn ystod yr ugeinfed ganrif, ac ymddengys nad yw’r cloriau gwreiddiol neu flaenorol wedi goroesi. Er hyn, roedd y tudalennau yn parhau mewn cyflwr bregus iawn, gyda nifer ohonynt wedi hollti yn agos at blygiad y meingefn. Roedd y rhwymiad modern tynn yn rhannol gyfrifol am y difrod hwn. Felly, roedd yn rhaid dadrwymo a thrwsio’r tudalennau cyn galluogi’r broses o sganio ar gyfer y we ac ar gyfer creu copi ffacsimili manwl o’r gyfrol ar gyfer dibenion arddangos, ffilmio ac addysgu.

Yny lhyvyr hwnn dNid oes lle yma i sôn yn fanwl am yr holl broses gadwraethol, ond defnyddiodd John dechnegau a deunyddiau cydnabyddedig y maes cadwraethol er mwyn cyflawni’r gwaith. Aeth ati wedyn i ddefnyddio’i sgiliau traddodiadol prin i ailrwymo’r gyfrol mewn arddull oedd yn gydnaws ag arddull rhwymiadau’r unfed ganrif ar bymtheg.

Mae’r gyfrol bellach yn agor yn llawer haws, ac nid oes straen ar y tudalennau. Bydd y gyfrol yn cael ei chartrefu mewn blwch arbennig dan amodau amgylcheddol sefydlog yn un o gelloedd y Llyfrgell. Bydd hyn yn gymorth i gadw Yny lhyvyr hwnn yn ddiogel am ganrifoedd eto i ddod.

 

Bydd Yny lhyvyr hwnn – ar ei newydd wedd – i’w weld yn ein harddangosfa nesaf – Llenor a lleidr? Syr Siôn Prys a’r llyfrau Cymraeg cyntaf – fydd yn agor yn Oriel Hengwrt ym mis Chwefror.

Iwan Bryn James

Postiwyd - 22-09-2014

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau

Hen gyngor ar ffermio a garddio

Grawnwin MediA hithau’n fis Medi, ar ôl tywydd neilltuol dda, sut siâp sydd ar eich gerddi a’ch caeau? A yw’r llysiau’n barod i’w codi, y ffrwythau’n aeddfed i’w casglu, a’r blodau’n dechrau heneiddio a gwywo?

Yn ôl calendr Llyfr Oriau De Grey, dylech oll fod wedi casglu eich grawnwin erbyn hyn, ac yn troi eich golygon tuag at eu gwasgu. Yr hyn a ddarlunnir yn y llawysgrif ar gyfer Medi yw gŵr troednoeth yn ‘troedio’r’ ffrwyth mewn casgen fawr, yn barod i arllwys y sudd (a’r crwyn) i gasgen i eplesu. Wrth gwrs, yn Fflandrys y lluniwyd y gyfrol, a hynny ar gyfer marchnad Seisnig, ddeheuol. Go brin y byddai golygfa fel hyn yn gyffredin iawn yn ucheldiroedd Cymru ganol y bymthegfed ganrif …

Calendr MediGanrif yn ddiweddarach, yn y llyfr Cymraeg cyntaf i’w argraffu, Yny lhyvyr hwnn (1546), amlinellodd yr amryddawn Siôn Prys ddyletswyddau garddwriaethol ac amaethyddol y Cymro ar gyfer mis Medi, a hynny fel rhan o’i galendr yntau. Roedd Siôn Prys yn cymryd yn ganiataol y byddai’r Cymry eisoes wedi medi rhyg, gwenith a cheirch yn ystod Awst, gan storio’r cnydau yn eu hysguboriau. Byddai pob amaethwr gwerth ei halen hefyd wedi aredig y tir yn barod ar gyfer y cnydau nesaf i’w hau, sef gwenith a rhyg.

Ond beth am dasgau mis Medi? Dyma gynghorion Siôn Prys:

‘Yn y mis hwn meda dy haidd, pys a ffa, ac yng nghylch canol y mis, heua wenith a rhyg mewn tir cryf. Dwg dail ar fedr [i baratoi ar gyfer] gwenith a rhyg. Canys un fennaid [llond cert] yr amser hwn a dâl dair cyn y mis hwn.’

Medi - manylynCyn brysio i’r ardd i lafurio, cofiwch ymweld â siop y Llyfrgell i brynu Calendr 2015 i’w roi i’ch cyfeillion y Nadolig hwn. Mae ynddo luniau ysblennydd o Lyfr Oriau De Grey, yn darlunio gweithgareddau’r maes ar gyfer pob mis o’r flwyddyn.

Bydd campwaith Siôn Prys, Yny lhyvyr hwnn, i’w weld yn ein harddangosfa nesaf – Llenor a lleidr? Syr Siôn Prys a’r llyfrau Cymraeg cyntaf – fydd yn agor yn Oriel Hengwrt ym mis Chwefror (sef mis tocio coed, gyda llaw!).

Maredudd ap Huw

Postiwyd - 08-09-2014

Arddangosfeydd / Heb ei gategoreiddio

“…innumerable exercise books full of poems…”

Ar ôl teithio draw i Gymru ym mis Ionawr eleni, a threulio pum mis yng Nghanolfan Dylan Thomas, Abertawe, mae Llyfrau Nodiadau Dylan wedi dychwelyd yma i’r Llyfrgell ac i’r arddangosfa ‘Dod â Dylan Adref’.

Mae’r arddangosfa hon yn cynnwys y pedwar Llyfr Nodiadau barddoniaeth a ysgrifennodd Dylan yn ei arddegau, rhwng 1930 a 1934. Gwerthodd nhw i Brifysgol Buffalo yn yr 1940au am swm bach iawn o arian, a dyma’u trip cyntaf yn ôl i Gymru ers hynny.

Gyda’r Llyfrau Nodiadau mae darnau o lythyrau rhwng y bardd a Pamela Hansofrd Johnson, sy’n bwrw golwg ar y broses farddoni, ynghyd â llawysgrifau o’r gerdd ‘Ballad of the Long-Legged Bait’.

 

Dylan Thomas, Llyfr Nodiadau 1932 Notebook © David Highams Associates

Dylan Thomas, Llyfr Nodiadau 1932 Notebook
© David Higham Associates

Dylan Thomas, Hunan Bortread / Self Portrait © David Highams Associates

Dylan Thomas, Hunan Bortread / Self Portrait
© David Higham Associates

Dylan Thomas, Llyfr Nodiadau 1930 Notebook © David Highams Associates

Dylan Thomas, Llyfr Nodiadau 1930 Notebook
© David Higham Associates

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bydd arddangosfa ‘Dylan’ yn Oriel Gregynog hefyd yn cael ei hailwampio, gydag eitemau newydd o gasgliadau’r Llyfrgell yn cael eu harddangos. Bydd mwy o lythyrau nad ydynt wedi eu cyhoeddi o’r blaen i’w gweld, yn cynnwys un gan Dylan at ei feistres yn America, Elizabeth Reitell.    Bydd hefyd llawysgrifau o rhai o gerddi enwocaf Dylan i’w gweld yn Nhafarn y Beirdd, megis ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ac ‘Into Her Lying Down Head’.

Hyd yn oed os ydych wedi ymweld â’r arddangosfa o’r blaen, mae’n werth galw heibio eto unwaith eto i weld Llyfrau Nodiadau Dylan a’r eitemau newydd sydd i’w gweld yn yr Oriel o 13eg Medi.  Edrychwn ymlaen i’ch gweld!

Postiwyd - 26-08-2014

Arddangosfeydd

Sied Enwocaf Cymru

‘..the heaven of my hut’

Bydd union gopi o sied enwog Dylan Thomas i’w gweld yn y Llyfrgell o ddydd Iau yr 28ain Awst hyd Sadwrn y 30ain.

Mae’r sied – sydd yn cynnwys lluniau wedi eu cyrlio ar y waliau, fferins ar y ddesg a siaced y bardd yn hongian ar gefn ei gadair – ar daith fel rhan o gynllun Dylan Thomas 100, dathliad blwyddyn gyfan i gofnodi canmlwyddiant geni’r bardd mawr o Gymru.

Mae’r sied wreiddiol i’w gweld ger ei gartref, y Boathouse, yn nhref Talacharn, Sir Gâr, lle bu Thomas yn ysgrifennu rhai o’i weithiau enwocaf, gan gynnwys y gerdd Do Not Go Gentle into That Good Night a’r ddrama i leisiau ‘Dan y Wenallt’ (Under Milk Wood). Lleolir y sied deithiol ger ddrws blaen y Llyfrgell yn edrych dros hyfrytwch Bae Ceredigion.

Tra yn y sied, bydd cyfle i chi greu eich gair newydd eich hun, mewn arddull Dylan-aidd, i’w ychwanegu at Eiriadur Dylan. I gwblhau’ch ymweliad gallwch ymweld â’r Llyfrgell, sydd yn gartref i’r arddangosfa fwyaf erioed o weithiau prin y bardd.

Tynwyd lluniau o’r sied gan y ffotograffydd Geoff Charles yn 1955, a credir mae’r lluniau hyn – sydd yn rhan o gasgliadau’r Llyfrgell – yw’r rhai olaf a dynwyd o fan gwaith Dylan cyn ei

Geoff Charles, Sied Ysgrifennu, Dylan Thomas Writing Shed ©LLGC / NLW

Geoff Charles, Sied Ysgrifennu, Dylan Thomas Writing Shed ©LLGC / NLW

farwolaeth.

Mae’r sied ar agor rhwng 9 y bore a 5 y p’nawn, o ddydd Iau’r 28ain tan ddydd Sadwrn y 30ain, gyda mynediad yn rhad ac am ddim.

 

Mewn partneriaeth â Chyngor Sir Gaerfyrddin.

Postiwyd - 05-08-2014

Arddangosfeydd

Dylan Ar-lein

Heddiw rydyn ni’n lansio arddangosfa ar-lein o lawysgrifau Dylan Thomas, sy’n cyfateb â’r arddangosfa ffisegol sydd i’w gweld yn y Llyfrgell tan 20 Rhagfyr 2014.

© David Highams Associates

Dylan Thomas, Rhestr o eiriau ‘Poem on His Birthday’ Word List © David Highams Associates

Bydd dros 150 o ddelweddau digidol i’w gweld ar y wefan, a bydd rhain yn amrywio o basbort Dylan, llythyrau personol at ffrindiau a theulu a nodiadau’n ymwneud â rhai o’i gerddi enwocaf i ddrafftiau o storïau, darllediadau a sgriptiau, ei fap ei hun o Llareggub a chyfres o’i ddwdyls.

Gan y Llyfrgell Genedlaethol mae’r archif fwyaf yn y byd o ddeunydd yn ymwneud â’r bardd roc-a-rôl, ac er bod nifer helaeth o’i lawysgrifau i’w gweld yn yr arddangosfa ffisegol, bydd hyd yn oed mwy i’w gweld ar y wefan, ac yn cael eu hychwanegu ati dros y misoedd a’r blynyddoedd nesaf fel etifeddiaeth barhaol i ddathliadau canmlwyddiant Dylan Thomas.

Mae’r deunydd ar gael i bawb o bedwar ban byd yn rhad ac am ddim, felly ewch ati i dwrio drwy’r casgliad gwerthfawr yma o bapurau’r llenor eiconig Cymreig.

Postiwyd - 16-06-2014

Arddangosfeydd

Dylan ar ei Newydd Wedd

Ar ddydd Sadwrn 28ain Mehefin 2014, rydyn ni’n hynod o gyffrous i gyflwyno i’n ymwelwyr yr arddangosfa Dylan Thomas fwyaf a mwyaf cynhwysfawr fel rhan o ddathliadau’r canmlwyddiant. Er ein bod wedi bod yn cynllunio ers blynyddoedd, mae pethau wir yn dechrau cymryd siâp wrth i ni weithio ar adeiladu’r set a gosod yr arddangosfa dros yr wythnosau nesaf!

Bydd modd i ymwelwyr weld amrywiaeth o eitemau gwreiddiol o’r Casgliad Cenedlaethol sy’n cynnwys ffotograffau, archifau, llawysgrifau, ffilm a chelf – rhai ohonynt nad ydynt wedi’u harddangos erioed o’r blaen. Gellir gweld yr eitemau yn y bedair arddangosfa yma:

  • Dylan: Wedi’i lleoli yn Oriel fawreddog Gregynog, taith yw’r arddangosfa aml-gyfryngol hon i fyd Dylan – byd llawn barddoniaeth, storïau, dramâu a synfyfyrion – wedi’i thywys gan eiriau Dylan.
  • Dylan Comes Home: Arddangosfa arbennig o lawysgrifau a ffotograffau ar fenthyg o  Gasgliad Barddoniaeth Llyfrgelloedd y Brifysgol, Prifysgol Buffalo, Efrog Newydd.
  • Weak or Strong?  Celf Dylan: Gweithiau celf gan Dylan, o Dylan, ac wedi’u hysbrydoli gan Dylan.
  • Ach y fi, Ach y fi: A Play for Vices: Yr artisitiaid gweledol Peter Finnemore a Russell Roberts sy’n dehongli byd tywyll a drygionus Dylan.

Mae’n tîm arddangosfeydd wedi bod yn gweithio’n galed iawn yn gosod yr arddangosfa a fydd yn cynnwys ambell i elfen annisgwyl a ffyrdd dyfeisgar o ddod â chasgliadau Dylan Thomas yn fyw unwaith eto. Ydych chi wedi cael digon o Dylan Thoms yn barod? Wel, arhoswch nes i chi weld beth sydd gennym ni ar eich cyfer! Dyma gipolwg bach i godi blys …

 

tafarn                 coronation street

Postiwyd - 11-06-2014

Arddangosfeydd

Weak or Strong?

Ar y dydd hwn yn 1936, agorodd yr Arddangosfa Swrrealaidd Ryngwladol yn y New Burlington Gallereies yn Llundain. Yn ystod yr Arddangosfa, cyflwynwyd darlithoedd ar bynciau fel ‘Celf a’r Anymwybod’ a ‘Bioleg a Swrrealaeth’ gan swrrealyddion nodedig megis Salvador Dalí, André Breton a Hugh Sykes Davies. Cyflwynodd Dalí ei ddarlith tra’n gwisgo siwt blymio, (er mwyn plymio’n ddyfnach i’r isymwybod) a bu bron iawn iddo fygu.

Roedd Dylan Thomas hefyd yn bresennol yn yr Arddangosfa Swrrealaidd Ryngwladol, a tra yno penderfynodd yntau gymryd rhan. Cariodd gwpanaid o gortyn wedi ei ferwi o gwmpas gydag ef, gan ofyn i’r dorf a fyddai’n well ganddynt ef “weak or strong?”

Er i Dylan ddatgan mewn llythyr at Richard Church yn 1935 “I wasn’t, never had been, never would be, nor never could be for that matter, a surrealist”, ni ellir gwadu ei ddiddordeb yn y Celfyddydau. Tueddai i droi yng nghylchoedd artistig, a byddai ef ei hun yn aml â phensel, pastel neu frwsh paent yn ei law.

Mae’r cwestiwn a ofynodd Dylan yn yr Arddangosfa Swrrealaidd wedi ysbrydoli arddangosfa yma yn y Llyfrgell, a fydd yn arddangos gweithiau celf gan Dylan, o Dylan, ac wedi’u hysbrydoli gan Dylan. Bydd ‘Weak or Strong?': Celf Dylan ar agor i’r cyhoedd rhwng 28 Mehefin a 20 Rhagfyr 2014, a bydd yn rhan o’n dathliadau Dylan.  Bydd gweithiau celf gan artistiaid megis Mervyn Levy, Alfred Janes, Ceri Richard, Peter Evershed a Dylan ei hun i’w gweld yn rhan o’r arddangosfa.

'Dylan Thomas, San Remo N.Y.', © Peter Evershed

‘Dylan Thomas, San Remo N.Y.’, © Peter Evershed

Darlun gan Dylan Thomas / Doodle by Dylan Thomas © David Higham Associates

Darlun gan Dylan Thomas / Doodle by Dylan Thomas © David Higham Associates

'Dylan at Laugharne', Mervyn Levy © Ystâd Mervyn Levy / The Estate of Mervyn Levy

‘Dylan at Laugharne’, Mervyn Levy © Ystâd Mervyn Levy / The Estate of Mervyn Levy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Postiwyd - 09-05-2014

Arddangosfeydd

Hunluniau Dylan

Yr wythnos hon rydyn ni’n lansio’n ymgyrch #100Dylan – rydyn ni’n edrych am 100 Dylan ar draws y byd i anfon eich hunluniau atom ni.

Ydych chi yn adnabod rhywun o’r enw Dylan? Ydych chi’n Dylan eich hun?  Os felly, anfonwch hunlun Dylan atom ar Twitter (#100dylan), Facebook neu e-bost (post@llgc.org.uk) gan gofio cynnwys enw llawn a ble mae’n byw erbyn 30 Mai 2014.  Byddwn yn argraffu’r holl luniau ac yn creu portread mawr o Dylan ohonynt a’i arddangos yn arddangosfa Dylan (Mehefin 28 – 20 Rhagfyr 2014) ac yn eu defnyddio yn ddigidol ac mewn print ar gyfer hyrwyddo’r Llyfrgell a’i ddigwyddiadau.

Cyn belled ag rydyn ni’n gwybod, ni thynnodd Dylan hunlun gyda chamera erioed, ond fe fu’n tynnu ambell hunlun â phensel yn ei law.
Yn rhan o archif Dylan sydd yn y Llyfrgell mae papurau Veronica Sibthorp, dynes yn ôl pob sôn, y cafodd Dylan garwriaeth â hi.  Bu i Dylan gwrdd â Veronica am y tro cyntaf tra’n aros yn Mousehole, Cernyw yng ngwanwyn 1936 gan gadw mewn cysylltiad â hi tan tua 1939.  Yn rhan o’r casgliad mae dau lyfryn nodiadau bach yn llawn penillion amheus ynghyd â chasgliad o ddwdls Dylan.  Ymysg y dwdls hyn mae dau hunanbortread a wnaed ganddo ef ei hun.

Cynhelir agoriad swyddogol yr arddangosfa ar yr 28ain o Fehefin ble bydd gwahoddiad arbennig i bawb sydd yn cymryd rhan yn yr ymgyrch.

Am I a Poet?

‘Am I a Poet?’
© Atgynhyrchiadau digidol o lawysgrifau wedi’u defnyddio gyda chaniatâd David Highams Associates ar ran Ymddiriedolwyr Hawlfraint Dylan Thomas

I'm young but I can learn

‘I’m young but I can learn’
© Atgynhyrchiadau digidol o lawysgrifau wedi’u defnyddio gyda chaniatâd David Highams Associates ar ran Ymddiriedolwyr Hawlfraint Dylan Thomas

Postiwyd - 22-04-2014

Arddangosfeydd

Croesawu’r Haul a Thymor Newydd o Arddangosfeydd!

Mae’r Gwanwyn wrth y drws o’r diwedd a’r ysfa yno i lanhau’r tŷ ac ailfywiogi’n amgylchfyd.  Rydym ni wedi bod yn gwneud yr un peth fan hyn – lansiwyd ein tymor newydd o arddangosfeydd ddydd Sadwrn gydag arddangosfa mewnweledol o waith gan y ffotograffydd Marian Delyth.

Mae Marian Delyth, sy’n wreiddiol o Aberystwyth, wedi bod yn gweithio’n llawrydd fel ffotograffydd a dylunydd yn ei stiwdio ym Mlaenplwyf ers 1982.  Gwelir ei gwaith mewn amrywiol gyhoeddiadau, ac mae wedi ennill nifer o wobrau am ei gwaith.  Un thema gyson sydd i’w weld ar hyd y blynyddoedd yw’r cofnodi o amrywiol ymgyrchoedd: mae bod yn hunan-benderfynol, yr hawl i fyw trwy gyfrwng y Gymraeg, pryder ynghylch yr amgylchedd, y symudiad Heddwch a’r Ymgyrch dros Ddiarfogi Niwclear i gyd yn rhan o’r casgliad pwerus hwn o ddelweddau.

Marian Delyth, Cysgod / Shadow, 2003

Marian Delyth, Cysgod / Shadow, 2003

Gellir gweld yr arddangosfa 60: Lluniau gan Marian Delyth yma tan y 14eg o Fehefin ac mae’n ffurfio rhan o ddilyniant ehangach o arddangosfeydd yn dathlu cyfraniad merched i fyd celf a llenyddiaeth.

Dathlodd Merched ym Myd Celf (18 Ionawr – 5 Ebrill) rhai o gasgliadau FINEST y Llyfrgell o gelf gan ferched, tra bod Stori a Llun: Merched ym Myd Llenyddiaeth Plant (8 Mawrth – 28 Chwefror 2015) yn archwilio cyfraniad nifer o awduron i Lenyddiaeth Gymraeg megis Winnie Parry, Moelona, Elizabeth Watkin-Jones, Jennie Thomas, Mary Vaughan Jones ac Emily Huws.

Ddydd Llun agorwyd ein harddangosfa newydd ar Chaucer i gyd-fynd â chynhadledd yn y Llyfrgell wedi’i threfnu gan Ysgol Saesneg Prifysgol Bangor.  Gall ymwelwyr i’r arddangosfa weld llawysgrifau a chyhoeddiadau o gasgliad y Llyfrgell ynghyd ag arteffactau canoloesol o Amgueddfa Cymru – National Museum Cardiff.  Mae’r arddangosfa hon yn adrodd stori Chwedlau Caergaint gan archwilio’r themâu o bererindod, rhyw a marwolaeth trwy’r cymeriadau’r Wraig o Gaerfaddon a’r Pardynwr.

Roedd y Wraig o Gaerfaddon wedi cael pump o wŷr yn barod ac roedd yn chwilio’n daer am y chweched. Dyma wraig a oedd wedi gwneud priodi yn fusnes proffidiol iddi hi ei hun. Nid oes arni ofn dadlau ei hachos bod ailbriodi’n dderbyniol ac y dylai merched gymryd yr awenau mewn priodas, hyd yn oed os oedd hynny’n mynd yn erbyn dysgeidiaeth Eglwys yr oesoedd canol ar safle merched, rhyw a phriodas. Gwnaeth Alison arian o’i phriodasau: roedd ei thri gŵr cyntaf yn hen a chyfoethog a phan fuont farw fe wnaethant adael eu cyfoeth iddi. Roedd y ddau olaf yn llawer iau ac fe wnaeth eu priodi hwy oherwydd cariad yn hytrach nac i wneud arian.

← Cofnodion hynach Cofnodion mwy newydd →

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog