Ar 28 o Fedi cychwynnodd ein harddangosfa diweddara am y gwleidydd,David Lloyd George, a ddaeth yn un o Brif Weinidogion enwocaf Prydain.

Daeth yn Brif Weinidog Prydain ym mis Rhagfyr 1916, pan oedd y Rhyfel Mawr yn ei anterth. Hyd heddiw, ef yw’r unig Gymro i wasanaethu yn y swydd hon. Yn yr arddangosfa hon o ddyddiaduron, llythyrau, ffilmiau ag eitemau personol cewch weld cymysgedd ddifyr o newyddion o’r byd gwleidyddol wedi’u plethu’n gelfydd â chlecs personol a theuluol.

Ar 19 Chwefror 2014, i cyd-fynd â’r arddangosfa, fe fydd y Llyfrgell yn cynnal cyflwyniad awr ginio. Fe fydd Nest Thomas, Swyddog Amgueddfeydd ac Orielau Cyngor Gwynedd yn siarad am Amgueddfa Lloyd George yn Llanystumdwy.

Mae’r arddangosfa yn parhau tan 10 Mai 2014.

I’r rhai yn eich plith sydd â diddordeb mewn gwleidyddiaeth, cofiwch for Darlith Blynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig yn cael ei gynnal yn y Llyfrgell ar ddydd Gwener, 1 Tachwedd, am 5.30pm. Mi fydd un o wleidyddion amlycaf Cymru, Yr Arglwydd Morris o Aberafan, yn hel atgofion am ei yrfa wleidyddol ddisglair.

Mynediad am ddim drwy docyn.

Am wybodaeth bellach am yr arddangosfa arbennig hon, â’r arddangosfeydd eraill sy’n cael eu cynnal yn ystod tymor yr hydref cofiwch ymweld â’n gwefan.

Yn ystod mis Hydref, bydd y Llyfrgell Genedlaethol yn cymryd rhan yn ymgyrch ‘Campweithiau mewn ysgolion’ cynllun ar y cyd rhwng Sefydliad Catalog Cyhoeddus ar BBC.

Bydd Eich Paentiadau: Campweithiau mewn Ysgolion yn mynd â detholiad o baentiadau enwog gan arlynwyr tebyg i Gainsborough, L. S. Lowry, Monet, Spencer a Turner, sy’n werth amcangyfrif o £14 miliwn, i mewn i 27 o ysgolion ar draws y genedl. Mae hon yn fenter y Sefydliad Catalog Cyhoeddus (PCF), dan arweiniad yr artistiaid cyfoes Prydeinig Bob a Roberta Smith a John Byrne a chaiff ei chefnogi gan BBC Learning.

Mae Eich Paentiadau yn fenter barhaol sy’n  ceisio gwella hwylustod cael at y casgliad celf cenedlaethol. Wedi ei lansio ym Mis Mehefin, 2011, mae’r  safle ar hyn o bryd yn dangos dros 200,000 o baentiadau olew o 3,200 o leoliadau casgliadau ar draws y DU. Dyw tua 80% o baentiadau’r genedl ddim i’w gweld yn unrhyw fan a doedd dim lluniau wedi cael eu tynnu o’r mwyafrif helaeth cyn i’r Sefydliad Catalog Cyhoeddus gychwyn ar y gwaith yn 2003. Mae’r prosiect hwn wedi gwella’n ddramatig hygyrchedd gwaith celf y genedl sy’n eiddo cyhoeddus.

Ers 14 o Fedi, mae arddangosfa o waith yr artist amryddawn, Falcon Hildred o Flaenau Ffestiniog, yn cael ei arddangos yn y Llyfrgell.

Gydol ei yrfa mae’r arlunydd medrus hwn wedi ymroi i gofnodi adeiladau a thirweddau diwydiannol o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Mae wedi cynhyrchu gwaith o arwyddocâd esthetig, hanesyddol a chymdeithasol, sydd bellach wedi’i gaffael gan y Comisiwn Brenhinol.

Fel rhan o’r arddangosfa, mae Peter Wakelin, Ysgrifennydd Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, yn rhoi cyflwyniad am yr artist a’i waith yn y Llyfrgell ar ddydd Mercher 16 Hydref am 1.15pm.

Mynediad am ddim drwy docyn.

Mae’r arddangosfa yn yn parhau tan 15 Mawrth 2014 ac fe ellir prynu copi o gyfrol sydd wedi’i gyhoeddi i gydfynd â’r arddangosfa o Siop y Llyfrgell.

Heddiw, dadorchuddir panel o frodwaith arbennig yn Amgueddfa Abertawe i ddathlu cwblhau prosiect cyntaf Cynllun Eluned Gymraes Davies, cynllun sy’n cael ei reoli gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru. Bydd y darn yn rhan o arddangosfa ‘Copperopolis’ yr amgueddfa, sy’n edrych ar hanes y diwydiant copr yn ninas Abertawe.

Crëwyd y panel fel rhan o’r prosiect crefft cyntaf mewn cyfres o chwech a fydd yn cael eu cyflwyno mewn gwahanol ranbarthau o Gymru yn ystod y dair mlynedd nesaf. Noddwyd y rhaglen drwy arian a dderbyniodd Llyfrgell Genedlaethol Cymru oddi wrth ystâd Eluned Gymraes Davies (1910-2004) i’w choffáu. Bu i Eluned Gymraes Davies, a oedd yn byw ym Mhontardawe, chwarae rhan allweddol pan sefydlwyd Canolfan Gymunedol Tŷ Bryn yn Uplands, Abertawe dros 60 mlynedd yn ôl, a chafodd ei hapwyntio yn Bennaeth cyntaf yno.

Meddai Rhodri Morgan, Swyddog Addysg Llyfrgell Genedlaethol Cymru:
“Oherwydd ei chyfraniad at addysg gymunedol a’i harbenigedd mewn gwaith nodwydd, mae’n addas iawn fod prosiect cyntaf Cynllun Eluned Gymraes Davies wedi ei seilio ar frodwaith ac wedi ei gyflwyno yng Nghanolfan Tŷ Bryn, Abertawe.”

Arweiniwyd y gweithdai gan diwtoriaid profiadol y Ganolfan, ac ysbrydolwyd dyluniad y panel gan eitemau o gasgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol. Bu’r myfyrwyr yn gweithio’n ddiwyd gydol y gaeaf a’r gwanwyn yn cwblhau’r darn gorffenedig, yn ogystal a’u darnau unigol o frodwaith.

Dywedodd un o’r myfyrwyr, Jean Bills:
“Mae’r nawdd a gawsom wedi ein galluogi i ddefnyddio deunyddiau anghyffredin na fyddai ar gael i ni fel arfer, ac yn sgil hynny dysgom ni am hen dechnegau sydd bron a diflannu.”

Ychwanegodd Judith Porch, Swyddog Datblygu Addysg Cymunedol Dinas a Sir Abertawe:
“Rydym fel Gwasanaeth Dysgu Gydol Oes ac Hyfforddiant Cyflogaeth Dinas a Sir Abertawe yn falch o gydweithio gyda Llyfrgell Genedlaethol Cymru i ddatblygu cyfleon addysgiadol i aelodau ein cymuned tra’n ymestyn gwaddol Eluned Gymraes.”

Bydd y brodwaith i’w weld yn Amgueddfa Abertawe tan haf 2014, pan fydd y darn yn cael ei drosglwyddo i’r Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth.