Blog

Postiwyd - 23-11-2010

Casgliadau @cy

NEGYDDION GWYDR J B WILLANS

Neuadd Penrhos, Sir Drefaldwyn, dymchwelyd tua 1904.

Neuadd Penrhos, Sir Drefaldwyn, dymchwelyd tua 1904.

Mae’n syndod y darlun y gellir ei baentio o rywun o gasgliad o negyddion gwydr cymysgu ac amrywiol, ac mae JB Willans, a oedd yn tynnu lluniau o tua 1895 i tua 1910, yn enghraifft o hyn. Tirfeddiannwr o Sir Drefaldwyn ydoedd, a gofnododd yn fanwl ffermydd ac adeiladau ar ei ystâd yn Kerry ger y Drenewydd. Yn 1905, yn 24 oed, ysgrifennodd ‘The Byways of Montgomeryshire’ gan ddarlunio’r llyfr gyda 79 o’i ffotograffau ei hun. Byddai’n tynnu’r lluniau ar ei deithiau ar y trên neu weithiau ar geffyl a thrap gan ddefnyddio’r tri chamera a gymerai gydag e.

Roedd Willans yn hoff iawn o bensaernïaeth grefyddol a dogfennai’n ofalus y tu mewn a’r tu allan i eglwysi Sir Drefaldwyn. Mae’r elfen ysbrydol hon o’i bersonoliaeth yn cael ei amlygu hefyd yn ei benderfyniad i ymweld â Thransylvania,

crud Undodiaeth, lle tynnodd luniau o safleoedd a phersonoliaethau a oedd yn gysylltiedig â’r enwad. Ganrif yn ôl byddai taith o’r fath yn galw am lawer iawn o gynllunio, ac amynedd hefyd. Roedd Willans yn Undodwr brwd, yn ogystal â bod yn adnabyddus fel rhoddwr hael i sefydliadau addysgol a diwylliannol ar draws Cymru, ac i ysgolion yn ei ardal leol.

Mae’r casgliad yn cynnwys un syrpreis bach arall. Mae Blwch rhif 28 o’i negyddion yn cynnwys negyddion o fapiau, peintiadau a darluniau llyfr sy’n gysylltiedig â bywyd Napoleon Bonaparte. Mae’n ymddangos yn rhyfedd i mi fod dyn deallusol a dyngarol oedd yn caru heddwch wedi ymddiddori cymaint yn un o ormeswyr mwyaf hanes oedd yn enwog am ysbeilio a lladd.

Gweler ein gwefan am ragor o wybodaeth am Y Casgliad Cenedlaethol o Ffotograffau Cymreig

Comments are closed.

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog