Blog

Postiwyd - 31-08-2010

Casgliadau

Cipolwg drwy’r drws

Pen-y-bryn

Pen-y-bryn

Os byddwch yn teithio ar hyd yr A55 rhwng Conwy a Bangor efallai y cewch chi gip drwy’r coed ar dŷ dirgel gyda thŵr uchel, wedi’i leoli ar dwmpath.  Pen-y-bryn yw hwn, a chredir mai dyma oedd plasty Llywelyn Fawr.  A diolch i gofnodion profeb sydd wedi goroesi, ac sydd bellach i’w gweld wedi eu digido ar-lein, cawn gipolwg ar du mewn yr adeilad yn y gorffennol.

Teulu o’r enw Thomas oedd yn byw ym Mhen-y-bryn yn ystod y 17eg-18fed ganrif.  Mae rhestr eiddo John Thomas, sydd wedi ei ddyddio 1705, yn ein tywys drwy ystafelloedd sy’n bodoli hyd heddiw:
The parlour chamber
The middle tower chamber
The porch chamber
The hall chamber
The room above the cellar  (lle bydd ymwelwyr heddiw yn ei chyrraedd drwy drapddor yn y llawr, yn debyg i’r Famous Five!)

Yn ogystal â’r dodrefn yn yr ystafelloedd hyn roedd John Thomas yn berchen gwerth £59 3s 6d o aur ac arian, da byw, bwydydd, padellau, piwter, llieiniau, darn o frethyn coch, olwynion cert, offer amaethyddol, llyfrau, llestri arian a llawer o eitemau eraill.

Mae’r ddogfen yma yn rhoi mynediad i ni i un o dai hynafol Cymru a’n galluogi i edrych ar eiddo personol y perchennog.  Datgelir ffeithiau diddorol eraill mewn ewyllysiau a rhestri eiddo: lleoliad adeiladau sydd wedi diflannu ers tro, galwedigaethau trigolion y plwyf, eu crefydd a’u cydberthynas, gan gynnwys ffrae fawr deuluol yng Nghaerdydd yn 1680 (mwy am hyn maes o law, yn ôl y galw!).  Mae cofnodion profeb felly yn ffynonellau gwych ar gyfer ymchwilwyr hanes teulu, haneswyr cyfreithiol, crefyddol a lleol, neu bobl fusneslyd…..!

Hilary Peters

Comments are closed.

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog