Blog

Postiwyd - 25-08-2010

Casgliadau @cy

Berta Ruck – Brenhines Gymreig Byd Rhamant

Ymysg yr archifau a gatalogiwyd yn ddiweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru mae llawysgrifau a phapurau fu’n eiddo i’r nofelydd rhamantaidd poblogaidd, Berta Ruck (1878-1978), papurau sy’n rhoi cipolwg ar fywyd hir a diddorol. Er iddi gael ei geni yn India roedd ei theulu yn hanu o Esgair a Phantlludw, ger Pennal, Meirionnydd.

Hyfforddwyd hi fel arlunydd ond roedd hefyd yn ysgrifennu storïau a straeon cyfres i gylchgronau. Cyhoeddwyd un o’r rhain, His Official Fiancée, fel nofel ym 1914 a daeth yn nofelydd eithriadol o boblogaidd dros y degawdau canlynol. Ysgrifennodd tua pedwar-ugain nofel i gyd.

Mae Archif Berta Ruck yn LlGC yn cynnwys amryw lawysgrifau a phapurau eraill. Ei llyfrau nodiadau, 1906-1973, yw’r mwyafrif. Cynhwysa’r rhain lythyrau oddi wrth deulu a ffrindiau, gan gynnwys amryw awduron, actorion a pheilotiaid enwog.  Maent hefyd yn cynnwys ei dyddiaduron. Ceir ynddynt ddisgrifiadau bywiog o’i bywyd preifat a chymdeithasol (ac o’i ffrindiau enwog). Yn ystod y 1920au a’r 1930au rhannodd ei hamser rhwng ei chartref a’i theithiau yn Ewrop, gan wario llawer o amser yn Fienna. Roedd yn hoff iawn o hedfan, diddordeb a drosglwyddwyd i un o’i meibion a ddaeth yn beilot RAF.

Daeth y ffordd yma o fyw i ben gyda chychwyn yr Ail Ryfel Byd. Gadawodd Lundain gyda’i gŵr (yr awdur storïau ysbryd Oliver Onions) a setlo yn Aberdyfi lle bu’n byw am weddill ei hoes. Mae’r dyddiaduron yn parhau hyd at 1973 pan oedd hi’n 94 mlwydd oed.

Rhys M. Jones

Comments are closed.

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog