Yfory bydd y Llyfrgell yn lansio llyfr newydd ar fywyd a gwaith David Lloyd George, ‘David Lloyd George and Welsh Liberalism’, yng nghwmni Ffion Hague.
Bu’r Dr John Graham Jones, awdur y llyfr newydd hwn, yn astudio Lloyd George dros gyfnod o ddeng mlynedd ar hugain. Defnyddiodd yn helaeth y prif archifau sy’n gysylltiedig â’r gwleidydd a’r ffynonellau craidd eraill a gedwir yn y Llyfrgell Genedlaethol, lle y bu’r awdur yn gweithio fel archifydd ers 1980. Ef ar hyn o bryd yw Pennaeth Yr Archif Wleidyddol Gymreig yn y Llyfrgell.
Mae’r erthyglau adolygiadol ac arloesol hyn, a ail-gyhoeddir nawr ar ffurf cyfrol, yn dangos rhai pethau o’r newydd inni ar y prif themâu a’r digwyddiadau hynny a nodweddai fywyd a gyrfa unigryw Lloyd George (David Lloyd George and Welsh Liberalism. ISBN: 978-1-86225-084-0). Mae’r erthyglau hefyd yn ystyried nifer o gyfoeswyr Lloyd George megis yr Arglwydd Davies o Landinam, Syr Alfred Mond, C. F. G. Masterman a W. Llewelyn Williams. Trafodir hefyd ei blant, sef y Fonesig Megan Lloyd George a’r Uwchgapten Gwilym Lloyd-George, Is-iarll Tenby, dau a ddaeth yn ffigyrau gwleidyddol amlwg ar eu liwt eu hunain.
Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi digido rhannau o archif David George Lloyd. Gweler er enghraifft, y dyddiadur ar gyfer 1886 sy’n cynnwys hanes ei fywyd personol a’i yrfa wleidyddol, a hefyd y 3,292 o lythyrau gan Lloyd George at ei frawd William George, 1886-1943. Hefyd, ceir arddangosfa ar-lein o ffotograffau yn ymwneud â David Lloyd George ar wefan y Llyfrgell.
Am ragor o wybodaeth am yr Archif Wleidyddol Gymreig, y cylchlythyr a’r ddarlith flynyddol ewch i wefan AWG.
Nia Mai Daniel