Wrth bori drwy’r Drych Digidol ar wefan y Llyfrgell, braf oedd dod ar draws casgliad lluniau’r diweddar Geoff Charles, y Ffotograffydd papur newydd a roddodd 50 mlynedd o’i oes i bortreadu Cymru trwy lens ei gamera. Mae ei archif o 120,000 o ffotograffau yn un o drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
A bod yn onest, mi oedd hi reit anodd dewis ffefryn allan o’r archif o 120,000 o ffotograffau, ond gyda Cwpan y Byd bellach yn ei hanterth, mae’n rhaid cyfaddef i mi gael fy nhynnu at y lluniau pêl droed, yn enwedig y llun o Ffeinal Llanfair Caereinion yn y Trallwng, Ebrill 26, 1941.
Dyddia’ yma, go brin byddai Rooney, Giggs a Lampard yn mentro i chwarae ar gae o’r safon yma, heb sôn am chwarae efo pêl sy’n amlwg wedi gweld ei dyddiau gwell!
Bu i mi chwerthin yn uchel wrth weld y golwr yn chwarae yn ei gap fflat a’i sanau streipïog, gydag un arall o’r chwaraewyr yn edrych fel petai’n gwisgo ei grys gorau â’r llewys wedi cael eu torchi!…… ‘sgwn i beth ddigwyddodd nesaf? Gafodd y dorf y fraint o weiddi “Gôl”?
Mae ein dyled ni fel Cymry i Geoff Charles yn fawr iawn. Bu iddo ddogfennu Cymru â’r camera gan gofnodi’r llon a’r lleddf, rhyfel a heddwch a hynny yn ei ffordd ddihafal ei hun.