Blog

Posted - 25-01-2011

Blog Kyffin

Papurau Kyffin

Wrth i brosiect Kyffin Williams ddirwyn i ben, mae cyfle inni fwrw golwg yn ôl ar amrywiaeth yr archifau sydd bellach wedi eu catalogio.

Ymhlith yr ohebiaeth, 1939-2006, mae llythyrau gan gyd-arlunwyr, orielau a sefydliadau, edmygwyr o’i waith, a chyfeillion o Batagonia (mae dogfennau’n ymwneud â’i ymweliad gyda’i bapurau personol).  Un o drysorau’r archif yw casgliad o lythyrau gan Kyffin sy’n dyddio o’i blentyndod.

Mae ei ddyddiaduron, a ysgrifennodd dros gyfnod o ddeng mlynedd, yn taflu goleuni ar fywyd a meddyliau bob dydd un o arlunwyr mwyaf dylanwadol Cymru, a chofnodi pryd a ble y byddai’n sgetsio ac, yn annisgwyl o bosib, yn datgelu nad oedd y broses o ddarlunio a phaentio yn un rhwydd bob amser (“Somehow I find blue a very difficult colour”, 21/9/1999).  Dengys papurau ariannol pa baent, cynfasau a fframiau a ddefnyddiwyd ganddo, a chofnodi sut mae ei waith wedi cynyddu o ran gwerth dros y blynyddoedd.  Gallwn olrhain datblygiad a statws Kyffin fel arlunydd drwy’r casgliad cynhwysfawr o gatalogau arddangosfeydd unigol a grŵp o’i waith, a cheir nifer o lythyrau sy’n trafod arddangosfeydd ymhlith y prif gyfres o ohebiaeth.

Roedd galw mawr ar Kyffin fel siaradwr cyhoeddus ac nid yw’n fawr o syndod gweld bod y nodiadau a ddefnyddiodd ar gyfer ei sgyrsiau yn datgelu mai celf yw’r brif thema, yn cynnwys ei waith a’i brofiadau fel arlunydd.  Roedd yn raconteur naturiol ac roedd ei weithiau hunangofiannol Across the Straits ac A wider sky yn hynod boblogaidd; mae drafftiau llawysgrif yr atgofion hyn ymysg uchafbwyntiau’r grŵp o’i weithiau llenyddol.  Ond yn ogystal â’r cyhoeddiadau gan Kyffin, mae rhai eraill sy’n cynnwys darluniau ganddo.

Mae’r eitemau amrywiol hyn (gyda rhai ohonynt yn cynnwys sgetsys pencil neu inc), pan ddônt at ei gilydd, yn rhoi golwg neilltuol ar fywyd Kyffin sy’n ein galluogi i osod ei waith darluniadol o fewn cyd-destun ehangach, gan ychwanegu dyfnder i gasgliad yr ydym mor ffodus i’w gael yn y Llyfrgell.  Er cyfoeth yr etifeddiaeth o ddarluniau a ffotograffau a adawyd gan Kyffin byddai ein dealltwriaeth o’r arlunydd hynod hwn dipyn tlotach heb yr archifau.

Sian Bowyer

Comments are closed.

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog

Subscribe2