Blog

Postiwyd - 11-01-2011

Blog Kyffin / Newyddion a Digwyddiadau

Kyffin Williams, y ffotograffydd

Wrth fynd ati i ymchwilio i Byd Bach, arddangosfa sy’n seiliedig ar y thema o deithio yng Nghymru, ni allwn beidio cyfeirio at Batagonia. Mae hanes mordaith y Cymry a ymfudodd ac a ymgartrefodd ym Mhatagonia yn 1865 yn un sy’n cael ei rhannu’n aml mewn print, ar y cyfryngau ac mewn arddangosfeydd, ac felly pan ddaeth hi’n amser i gyflwyno’r stori hon yn arddangosfa Byd Bach, roeddwn yn awyddus i’w chyflwyno o bersbectif gwahanol.

Kyffin Williams, Tad a mab uwchlaw Trefelin, 1968

Kyffin Williams, Tad a mab uwchlaw Trefelin, 1968

Ym 1968, gyda chymorth cymdeithas Winston Churchill, treuliodd Kyffin Williams sawl mis yng nghymunedau Cymreig Patagonia. Roedd cynnyrch y daith yma yn wahanol iawn i’w waith cynharaf oherwydd iddo ddefnyddio lliwiau mwy llachar oedd yn darlunio’r crastir a gaucho Patagonia.

Mae’r darluniau a beintiodd Kyffin o Batagonia yn rhai enwog tu hwnt erbyn hyn, ond efallai nag ydych chi’r un mor gyfarwydd â thalent yr artist fel ffotograffydd.  Yn ystod ei gyfnod ym Mhatagonia gwnaeth defnydd mawr o’i gamera am y tro cyntaf. Tynnodd sleidiau lliw 35mm. trawiadol o’r wlad a’i phobl a dyma benderfynais arddangos yn yr arddangosfa.  Mae’r casgliad yma o ffotograffau, nad ydynt wedi eu cyhoeddi o’r blaen, yn cyflwyno’r Wladfa drwy lygaid yr artist.Yn ogystal â’r ffotograffau lliw, mae gan y Llyfrgell gasgliad unigryw o effemera sy’n perthyn i Kyffin Williams ac mae’r gwrthrychau hynny sy’n ymwneud â’i daith i Batagonia hefyd i’w gweld yn yr arddangosfa, yn cynnwys ei basport, pesos (arian yr Ariannin) a gowrd mate a bombilla a gasglwyd gan yr artist yn ystod ei gyfnod yn Y Wladfa.

Kyffin Williams, Hunanbortread, 1968

Kyffin Williams, Hunanbortread, 1968

Tra’r oedd Kyffin ym Mhatagonia cofnododd ei argraffiadau o deulu Indiaidd-Gymreig yr oedd wedi treulio amser yn eu cwmni, ac a siaradai Gymraeg. Am wraig y teulu dywedodd:

“…always referred to the Wales she had never seen as the ‘Hen Wlad’ or the Old Country. Señor Goronwy had so imbued her with the Welsh spirit and the Welsh religion that she was indeed more Welsh than many in Wales…”

Ers i Byd Bach agor ar yr 16eg o Hydref 2010, mae sawl person wedi gofyn i mi beth yw fy hoff eitem yn yr arddangosfa. Mae dros 300 o eitemau i gyd yn yr arddangosfa ac mae nifer fawr o eitemau unigryw a gwerthfawr, ond yr un ateb fydda i’n ei roi bob tro: fy hoff eitem yw palet Kyffin Williams, yr un a ddefnyddiodd i beintio tirluniau Patagonia. Mae’r paent olew llachar i’w weld o hyd ar y palet du, trwm a theimlais wefr iasol pan gwelais hi am y tro cyntaf.

Carys Mai

Comments are closed.

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog