Datblygiadau mewn ffotograffiaeth awyr agored

Eleni dathlwyd dau ganmlwyddiant genedigaeth John Dillwyn Llewelyn (1810-1882), o Benlle’r-gaer, Abertawe, ffotograffydd arloesol sydd a’i waith wedi ei amlygu ar ein gwefan Ffotograffiaeth Gynnar Abertawe. Cyfrannodd tuag at ddatblygiadau ffotograffig ei oes drwy ddyfeisio’r broses Ocsimel, a’i gwnaeth yn haws i dynnu ffotograffau allan yn yr awyr agored.

Yn 1856, darganfuodd John Dillwyn Llewelyn ei fod yn bosib, pan yn paratoi negyddion Colodion gydag Ocsimel, cymysgedd o fêl a finegr, i greu platiau ffotograffig sefydlog, a fyddai’n medru cael eu cadw am wythnos neu ddwy cyn eu datguddio hwy mewn camera, ac hefyd eu gadael am ychydig ddyddiau cyn eu datblygu. Golygai hyn na fyddai’n rhaid i ffotograffwyr tirluniau gario labordai cludadwy a phebyll i greu ystafelloedd tywyll gyda hwy er mwyn paratoi negyddion yn syth cyn eu datguddio.

Mae’r Llyfrgell Genedlaethol wedi digido ei chasgliad o ffotograffau gan John Dillwyn Llewelyn, ac un o’m ffefrynnau yw’r portread grŵp yma o’i blant, a dynnwyd, mwy na thebyg gan ddefnyddio negydd ocsimel, ym Medi 1856.

Gwelir yma: John (chwith), William (yn y babell) ac Emma Dillwyn Llewelyn (yn eistedd), gyda Caroline Traherne, ffrind i’r teulu (yn sefyll).
Mae’n bortread naturiol a hamddenoliawn o’r plant yn chwarae tu allan, ac yn wrthgyferbyniad o bortreadau stiwdio mwy ffurfiol y cyfnod.

Roedd ffotograffiaeth yn bwysig i nifer o aelodau’r teulu Dillwyn Llewelyn, a cheir mwy o’u ffotograffau ar y wefan, gyda detholiad hefyd i’w gweld ar ein gwefan Flickr Commons hefyd.

Siân Medi Davies, Llyfrgellydd Cynorthwyol (Metadata), Is-adran Datblygiadau Digidol.