Cyngor Archifau a Chofnodion Cymru :: Archives and Records Council Wales

Cyngor Archifau a Chofnodion Cymru
Archives and Records Council Wales

Cofnodion y cyfarfod cyffredinol a gynhaliwyd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ar 12 Tachwedd 1999.

Presennol: K Matthias (Dinbych, Cadeirydd); R Baker (HMC); S Beckley (GMorg); E Bennett (PCAbertawe); N Bosworth (Penfro); S J Davies (PCAberystwyth); S Edwards (Morg); M Ellis (AGaLl); A Lloyd Hughes (AOCC); G Jenkins (LlGC); S Jones (PRO); H Malaws (Henebion); A Rhydderch (Gwynedd); L Tomos (AGaLl); R Williams (CymdArch); J Watts-Williams (LlGC).

Ymddiheuriadau: A D Carr (PCBangor); G Reid (Powys).

1 Cofnodion y cyfarfod diwethaf

Cadarnhawyd cofnodion y cyfarfod diwethaf a gynhaliwyd ar 22 Gorffennaf 1999.

2 Materion yn codi o'r Cofnodion

2.1 Rhwydwaith Archifau Cymru

Roedd y Cyngor yn dal i ddisgwyl ymateb CDL. Byddai LT yn croesawu deunydd ychwanegol i'w gynnwys yn y CD-ROM.

2.2 Cyfarfod Archifyddion Cymru 1999

Llongyfarchwyd pawb a fu ynglŷn â threfniadau'r cyfarfod llwyddiannus a gynhaliwyd yng Ngregynog ar 25 Medi.

2.3 Ad-drefnu Llywodraeth Leol

Nid oedd y Cynulliad wedi ymateb i lythyr GJ ynghylch cynlluniau Adran 60. Dywedodd ARh fod Conwy yn anhapus bod eu hymgais i drosglwyddo archifau o Wynedd wedi ei drafod gan CAC heb yn wybod iddynt, a bod y trosglwyddiad yn mynd rhagddo `oherwydd Conwy yw'r awdurdod olynol'.

3 Prosiect Mapio

Cafwyd y newyddion diweddaraf gan SJ. Roedd David Leitch yn gobeithio dechrau drafftio'r adroddiad ym mis Ionawr. Penderfynwyd dosbarthu'r adroddiad drafft i bawb a gyfrannodd ac anelu am lansiad uchel ei broffeil. Dylid hysbysu CDL, mewn perthynas â'i harolwg o'r sector treftadaeth, o fodolaeth y prosiect hwn a'i ragflaenydd. Petai CDL yn dymuno gweld yr adroddiad cyn iddo gael ei orffen, cytunwyd y gellid cyflwyno'r adroddiad drafft iddi.

4 Consortiwm Gwasanaethau Llyfrgell a Gwybodaeth Cymru (CWLIS)

Cafwyd adroddiad am gyfarfod CWLIS, 30 Medi 1999, pryd y trafodwyd:

4.1 Cronfa'r Cyfleoedd Newydd (NOF): roedd seminar i'w gynnal yn AOC ar 25 Tachwedd i drafod cais Cymru gyfan am isadeiliaeth rhwydweithiol. Er bod archifau ac amgueddfeydd yn Lloegr, yn sgîl y trafodaethau a fu yno ynghylch MLAC, wedi dod yn rhan o'r cynllun, nodwyd mai ar lyfrgelloedd yn unig yr oedd y pwyslais yng Nghymru o hyd. Cytunwyd y dylai CAC bwyso am newid tebyg yn y pwyslais yma hefyd. Soniwyd hefyd am y cyfle i ddefnyddio cronfeydd strwythurol Ewrop, Amcan 1 a 2.

4.2 Strategaeth CWC (WIS): byddai CWC yn rym pwysig i wthio prosiectau TG yn eu blaen, e.e. Porth Addysg Uwch; Amgueddfa Rithwir Cymru - Trysorau'r Genedl, a dylid ei hystyried yn ffynhonnell arian.

4.3 Materion eraill: MLAC; cyfarfod adeiladol iawn â Tom Middlehurst, yn enwedig o ran twf yr isadeiliaeth; a Chyfeiriadur CD-ROM yr oedd LT yn paratoi datganiad gweledigaeth ar ei gyfer.

5 Comisiwn Archifau, Llyfrgelloedd, ac Amgueddfeydd (MLAC) a Chymru

Cafwyd adroddiad am gyfarfod a gynhaliwyd yng Nghaerdydd ar 21 Hydref 1999 o dan gadeiryddiaeth Russell Thomas. Dywedwyd bod meddwl agored gan swyddogion y Cynulliad ynghylch sefydlu MLAC annibynnol i Gymru. Byddai papur ymgynghorol yn cael ei ddosbarthu'n eang. Soniwyd bod archifyddion yr Alban wedi llunio Polisi Archifau Cenedlaethol a gofynnwyd i EB, SE, a ME baratoi drafft o ddogfen debyg ar gyfer Cymru.

6 Cronfa'r Cyfleoedd Newydd (NOF)

Adroddwyd am gyfarfod a fu yn y Drenewydd ddeuddydd ynghynt pryd y trafodwyd y cais i NOF i ddigideiddio detholiad o gasgliadau ar thema'r Gymuned. Bwriedir dod â chynifer â phosibl o sefydliadau (gan gynnwys llyfrgelloedd, amgueddfeydd, ac archifau) at ei gilydd yng Nghymru i gyfrannu defnyddiau ac, os bydd y cais yn llwyddo, anelir i ddechrau'r gwaith yn Ebrill 2001.

7 NCA

Cafwyd adroddiad am gyfarfod diweddaraf y Cyngor Cenedlaethol ar Archifau. Cytunwyd y dylid gwahodd Neville Mackay a Matthew Evans (MLAC) i gwrdd â CAC i'w goleuo am sefyllfa archifau yng Nghymru a thrafod polisi yng nghyd-destun MLAC a Chymru. Nodwyd yr angen i CAC a'i aelodau ymateb i ddogfen HMC, Archives at the Millennium.

8 Trefniadaeth y dyfodol

8.1 Wedi i EB gwyno am absenoldeb cofnodion y cyfarfod arbennig a gynhaliwyd yn Llandrindod ar 5 Hydref, trafodwyd y diwygiadau a gynigiwyd i'r Canllawiau. Penderfynwyd:

8.1.1 Newid y Rhagymadrodd yn unol â'r newidiadau a fyddai'n cael eu gwneud i weddill y ddogfen

8.1.2 Newid trefn y Nodau: 2.1 > 2.4; 2.2 > 2.1; 2.3 > 2.2; 2.4 > 2.3

8.1.3 Newid cynrychiolaeth i `Gwasanaethau Archifau Llywodraeth Leol 5; Llyfrgell Genedlaethol Cymru 1; Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru 1; Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru 1; Cymdeithas yr Archifyddion 1; Archifyddion Prifysgol Cymru 1; Cyrsiau Archifau Prifysgol Cymru 1'. Nodwyd i'r dyfodol gynnig SB y dylai Darluniau a Mapiau LlGC gael cynrychiolaeth.

8.1.4 Newid Canllaw 4 i `Pob aelod i'w wahodd i'r Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol, cynrychiolwyr i'w hethol yn flynyddol'

8.1.5 Newid Canllaw 6.1 i `Y Cadeirydd i'w ethol gan y CCB. Enwebiadau i'w derbyn gan yr Ysgrifennydd ddiwrnod o leiaf cyn y CCB. Unrhyw etholiad drwy bleidlais gudd yn y CCB'

8.1.6 Newid Canllaw 9 i `Dylai CAC gyfarfod o leiaf deirgwaith y flwyddyn (gan gynnwys y CCB)'

8.1.7 Newid Canllaw 10 i `Dylid ethol Ysgrifennydd, a fydd yn gyfrifol am bob gwasanaeth ysgrifenyddol, yn y CCB. Enwebiadau i fod yn llaw'r Ysgrifennydd ddiwrnod o leiaf cyn y CCB. Ethol drwy bleidlais gudd yn y CCB'

8.1.8 Newid Canllaw 11.1 i `Pob aelod i dalu tanysgrifiad o �30 y flwyddyn'

8.2 Cynigiodd EB, wrth gefnogi llythyr oddi wrth A D Carr (Bangor), ei bod yn bryd i CAC gael cyfansoddiad mwy ffurfiol a chytunwyd i wyntyllu'r pwnc yn fanwl yn ystod y flwyddyn ganlynol.

8.3 Cytunodd EB i gysylltu â llyfrgelloedd Bangor a Llanbedr Pont Steffan ynghylch cynrychiolaeth y Brifysgol; a ME/SD â Bangor ynglŷn â chynrychiolaeth y cyrsiau.

9 Ethol cynrychiolwyr

Etholwyd y cynrychiolwyr canlynol:

Gwasanaethau Archifau Llywodraeth Leol: Kevin Matthias, Susan Edwards, David Rimmer, Ann Rhydderch, Susan Beckley

Llyfrgell Genedlaethol Cymru: Gwyn Jenkins

Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru: Arwyn Lloyd Hughes

Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru: Hilary Malaws

Cymdeithas yr Archifyddion: Rowland Williams

Archifyddion Prifysgol Cymru: Elisabeth Bennett

Cyrsiau Archifau Prifysgol Cymru: i'w benderfynu

Cyfetholwyd: Linda Tomos

10 Ethol Swyddogion

Etholwyd y swyddogion canlynol:

Cadeirydd: Susan Edwards

Ysgrifennydd: Gwyn Jenkins

11 Rhestr ebost archifyddion Cymru

Roedd ME yn ffyddiog fod y rhestr ebost yn barod i'w gweithredu yr wythnos ganlynol.

12 Dogfen Ymgynghorol LlGC

Gofynnwyd i'r Cadeirydd newydd sicrhau bod pawb yn cael gwybod am y ddogfen.

13 Grid Dysgu Cenedlaethol

Apeliodd LT am enghreifftiau lle na cheir cynnwys dwyieithog o safon dda.

14 Cynhadledd Cymdeithas yr Archifyddion

Roedd ME, wrth baratoi cyfraniad Cymru i sesiwn `Rhanbartholi mewn Deddfwriaeth Newydd', yn croesawu unrhyw syniadau.

15 Diolchiadau

Diolchwyd i KM am ei waith fel cadeirydd mewn cyfnod anodd.

16 Arolwg Cadwraeth LISC

Cafwyd cyflwyniad gan Jane Henderson i'r arolwg o gyflwr casgliadau llyfrgelloedd ac archifdai yr oedd hi yn ei drefnu ar ran LISC (Cymru).

17 Cyfarfod nesaf

Dydd Iau, 2 Mawrth 2000, am 11.00.

Yn ôl i'r Tudalen Blaen

1	Cofnodion y cyfarfod diwethaf
	Cadarnhawyd cofnodion y cyfarfod diwethaf a gynhaliwyd ar 22 Gorffennaf 1999.

2	Materion yn codi o'r Cofnodion
2.1	Rhwydwaith Archifau Cymru
	Roedd y Cyngor yn dal i ddisgwyl ymateb CDL. Byddai LT yn croesawu deunydd ychwanegol i'w gynnwys yn y CD-ROM.

2.2	Cyfarfod Archifyddion Cymru 1999
	Llongyfarchwyd pawb a fu ynglŷn â threfniadau'r cyfarfod llwyddiannus a gynhaliwyd yng Ngregynog ar 25 Medi.

2.3	Ad-drefnu Llywodraeth Leol
	Nid oedd y Cynulliad wedi ymateb i lythyr GJ ynghylch cynlluniau Adran 60. Dywedodd ARh fod Conwy yn anhapus bod eu hymgais i drosglwyddo archifau o Wynedd wedi ei drafod gan CAC heb yn wybod iddynt, a bod y trosglwyddiad yn mynd rhagddo `oherwydd Conwy yw'r awdurdod olynol'.

4	Consortiwm Gwasanaethau Llyfrgell a Gwybodaeth Cymru (CWLIS)
	Cafwyd adroddiad am gyfarfod CWLIS, 30 Medi 1999, pryd y trafodwyd:
4.1	Cronfa'r Cyfleoedd Newydd (NOF): roedd seminar i'w gynnal yn AOC ar 25 Tachwedd i drafod cais Cymru gyfan am isadeiliaeth rhwydweithiol. Er bod archifau ac amgueddfeydd yn Lloegr, yn sgîl y trafodaethau a fu yno ynghylch MLAC, wedi dod yn rhan o'r cynllun, nodwyd mai ar lyfrgelloedd yn unig yr oedd y pwyslais yng Nghymru o hyd. Cytunwyd y dylai CAC bwyso am newid tebyg yn y pwyslais yma hefyd. Soniwyd hefyd am y cyfle i ddefnyddio cronfeydd strwythurol Ewrop, Amcan 1 a 2.

4.2	Strategaeth CWC (WIS): byddai CWC yn rym pwysig i wthio prosiectau TG yn eu blaen, e.e. Porth Addysg Uwch; Amgueddfa Rithwir Cymru - Trysorau'r Genedl, a dylid ei hystyried yn ffynhonnell arian.

4.3	Materion eraill: MLAC; cyfarfod adeiladol iawn â Tom Middlehurst, yn enwedig o ran twf yr isadeiliaeth; a Chyfeiriadur CD-ROM yr oedd LT yn paratoi datganiad gweledigaeth ar ei gyfer.

6	Cronfa'r Cyfleoedd Newydd (NOF)
	Adroddwyd am gyfarfod a fu yn y Drenewydd ddeuddydd ynghynt pryd y trafodwyd y cais i NOF i ddigideiddio detholiad o gasgliadau ar thema'r Gymuned. Bwriedir dod â chynifer â phosibl o sefydliadau (gan gynnwys llyfrgelloedd, amgueddfeydd, ac archifau) at ei gilydd yng Nghymru i gyfrannu defnyddiau ac, os bydd y cais yn llwyddo, anelir i ddechrau'r gwaith yn Ebrill 2001.

7	NCA
	Cafwyd adroddiad am gyfarfod diweddaraf y Cyngor Cenedlaethol ar Archifau. Cytunwyd y dylid gwahodd Neville Mackay a Matthew Evans (MLAC) i gwrdd â CAC i'w goleuo am sefyllfa archifau yng Nghymru a thrafod polisi yng nghyd-destun MLAC a Chymru. Nodwyd yr angen i CAC a'i aelodau ymateb i ddogfen HMC, Archives at the Millennium.

8	Trefniadaeth y dyfodol
8.1	Wedi i EB gwyno am absenoldeb cofnodion y cyfarfod arbennig a gynhaliwyd yn Llandrindod ar 5 Hydref, trafodwyd y diwygiadau a gynigiwyd i'r Canllawiau. Penderfynwyd:
8.1.1	Newid y Rhagymadrodd yn unol â'r newidiadau a fyddai'n cael eu gwneud i weddill y ddogfen
8.1.2	Newid trefn y Nodau: 2.1 > 2.4; 2.2 > 2.1; 2.3 > 2.2; 2.4 > 2.3
8.1.3	Newid cynrychiolaeth i `Gwasanaethau Archifau Llywodraeth Leol 5; Llyfrgell Genedlaethol Cymru 1; Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru 1; Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru 1; Cymdeithas yr Archifyddion 1; Archifyddion Prifysgol Cymru 1; Cyrsiau Archifau Prifysgol Cymru 1'. Nodwyd i'r dyfodol gynnig SB y dylai Darluniau a Mapiau LlGC gael cynrychiolaeth.
8.1.4	Newid Canllaw 4 i `Pob aelod i'w wahodd i'r Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol, cynrychiolwyr i'w hethol yn flynyddol'
8.1.5	Newid Canllaw 6.1 i `Y Cadeirydd i'w ethol gan y CCB. Enwebiadau i'w derbyn gan yr Ysgrifennydd ddiwrnod o leiaf cyn y CCB. Unrhyw etholiad drwy bleidlais gudd yn y CCB'
8.1.6	Newid Canllaw 9 i `Dylai CAC gyfarfod o leiaf deirgwaith y flwyddyn (gan gynnwys y CCB)'
8.1.7	Newid Canllaw 10 i `Dylid ethol Ysgrifennydd, a fydd yn gyfrifol am bob gwasanaeth ysgrifenyddol, yn y CCB. Enwebiadau i fod yn llaw'r Ysgrifennydd ddiwrnod o leiaf cyn y CCB. Ethol drwy bleidlais gudd yn y CCB'
8.1.8	Newid Canllaw 11.1 i `Pob aelod i dalu tanysgrifiad o �30 y flwyddyn'

8.2	Cynigiodd EB, wrth gefnogi llythyr oddi wrth A D Carr (Bangor), ei bod yn bryd i CAC gael cyfansoddiad mwy ffurfiol a chytunwyd i wyntyllu'r pwnc yn fanwl yn ystod y flwyddyn ganlynol.

8.3	Cytunodd EB i gysylltu â llyfrgelloedd Bangor a Llanbedr Pont Steffan ynghylch cynrychiolaeth y Brifysgol; a ME/SD â Bangor ynglŷn â chynrychiolaeth y cyrsiau.

9	Ethol cynrychiolwyr
	Etholwyd y cynrychiolwyr canlynol:
	Gwasanaethau Archifau Llywodraeth Leol: Kevin Matthias, Susan Edwards, David Rimmer, Ann Rhydderch, Susan Beckley
	Llyfrgell Genedlaethol Cymru: Gwyn Jenkins
	Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru: Arwyn Lloyd Hughes
	Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru: Hilary Malaws
	Cymdeithas yr Archifyddion: Rowland Williams
	Archifyddion Prifysgol Cymru: Elisabeth Bennett
	Cyrsiau Archifau Prifysgol Cymru: i'w benderfynu

	Cyfetholwyd: Linda Tomos

10	Ethol Swyddogion
	Etholwyd y swyddogion canlynol:
	Cadeirydd: Susan Edwards
	Ysgrifennydd: Gwyn Jenkins

11	Rhestr ebost archifyddion Cymru
	Roedd ME yn ffyddiog fod y rhestr ebost yn barod i'w gweithredu yr wythnos ganlynol.

12	Dogfen Ymgynghorol LlGC
	Gofynnwyd i'r Cadeirydd newydd sicrhau bod pawb yn cael gwybod am y ddogfen.

13	Grid Dysgu Cenedlaethol
	Apeliodd LT am enghreifftiau lle na cheir cynnwys dwyieithog o safon dda.

14	Cynhadledd Cymdeithas yr Archifyddion
	Roedd ME, wrth baratoi cyfraniad Cymru i sesiwn `Rhanbartholi mewn Deddfwriaeth Newydd', yn croesawu unrhyw syniadau.

15	Diolchiadau
	Diolchwyd i KM am ei waith fel cadeirydd mewn cyfnod anodd.

16	Arolwg Cadwraeth LISC
	Cafwyd cyflwyniad gan Jane Henderson i'r arolwg o gyflwr casgliadau llyfrgelloedd ac archifdai yr oedd hi yn ei drefnu ar ran LISC (Cymru).