Cefnogwch ni i ddatblygu ein casgliadau a'n gwasanaethau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Gwe, 03 Hyd 08 16:18:00
Yr Arglwydd Elystan Morgan fydd siaradwr gwâdd Darlith Flynyddol Yr Archif Wleidyddol Gymreig eleni, a gynhelir ar ddydd Gwener 7 Tachwedd. Dyma’r ddiweddaraf mewn cyfres o ddarlithoedd a drefnir gan yr Archif Wleidyddol sy’n rhan o’r Llyfrgell Genedlaethol. Pwnc darlith yr Arglwydd Elystan-Morgan yw ‘Ambell atgof gwleidyddol’.
Yn wreiddiol o Aberystwyth, addysgwyd Elystan Morgan yn Ysgol Ramadeg Ardwyn cyn graddio ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth gyda gradd yn y gyfraith. Daeth yn gyfreithiwr yn 1957 gan adael Plaid Cymru i ymuno â’r Blaid Lafur yn 1965. Ennillodd sedd fel ymgeisydd Llafur Sir Aberteifi yn 1966 a bu’n Is-Ysgrifennydd yn y Swyddfa Gartref o 1968 i 1970. Collodd ei sedd i’r Rhyddfrydwr Geraint Howells yn Etholiad Cyffredinol Chwefror 1974.
Yn 1981 cafodd Elystan Morgan ei wneud yn Arglwydd gan ymuno â Thŷ’r Arglwyddi. Pennodwyd ef yn Lywydd ar Brifysgol Cymru, Aberystwyth o 1997 i 2007.
Yn ôl John Graham Jones, Pennaeth yr Archif Wleidyddol Gymreig:
'Roedd yr Arglwydd Elystan-Morgan yn bendant yn un o wleidyddion galluocaf, disgleiriaf a mwyaf blaenllaw'r ugeinfed ganrif yng Nghymru, o fewn Plaid Cymru hyd at 1965 ac yna’r Blaid Lafur fel ei gilydd. Roedd ganddo ddawn arbennig fel areithiwr cyhoeddus campus a gweinyddwr. Bu hefyd yn flaenllaw iawn yn ystod ymgyrch pleidlais datganoli 1979 ac o fewn Tŷ'r Arglwyddi byth ers 1981. Pleser arbennig yw ei wahodd i'r Llyfrgell Genedlaethol i draddodi Darlith Flynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig yn 2008'.
Os hoffech wybod rhagor am yr Archif Wleidyddol mae croeso i chi fwrw golwg dros fersiwn ddiweddaraf cylchlyth yr Archif Wleidyddol Gymreig sydd bellach ar gael arlein.
Darlith Flynyddol yr Archif Wleidyddol Gymreig
Gwener 7 Tachwedd 17.30y.h.
‘Ambell atgof Gwleidyddol’
Y Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth (nid yn yr Hen Goleg fel mewn blynyddoedd blaenorol)
Mynediad am ddim drwy docyn
Tocynnau: 01970 632 548 neu gallwch archebu eich tocyn arlein
Sefydlwyd yr Archif Wleidyddol Gymreig yn 1983. Mae’n casglu llenyddiaeth gan holl bleidiau gwleidyddol Cymru a grwpiau ymgyrchu yn ogystal â gohebiaeth gan rai o’r ffigyrau gwleidyddol mwyaf o David Lloyd George ymlaen.
Gwybodaeth Bellach
Medi Jones-Jackson, Swyddfa’r Wasg LlGC: 01970 632 534 llinosmedi.jones@llgc.org.uk