Llyfr newydd sy’n cynnwys 26 o gerddi dwyieithog, wedi’u hysbrydoli gan 26 o drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru

I’r sawl sy’n chwilfrydig am drysorau ein Llyfrgell Genedlaethol, ac sy’n ymddiddori yn yr hanes y tu ôl iddynt, dyma gyfle yn awr i weld sut y mae beirdd- sy’n ysgrifennu’n y Gymraeg a’r Saesneg- wedi dehongli ‘lleisiau’r’ 26 gwrthrych, mewn llyfr newydd, sef 26Treasures  fydd yn cael ei gyhoeddi’r mis hwn.

Bydd y llyfr yn cael ei lansio ar ddydd Mawrth, 12fed o Fehefin, yn Siambr y Cyngor, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth.  Os ydych yn dymuno derbyn gwahoddiad, (sydd ar gael i aelodau o’r cyhoedd) ebostiwch lowri@tynewydd.org.  Bydd Her Cyfieithu, Tŷ Cyfieithu Cymru hefyd yn cael ei lansio yn y digwyddiad.

Cafodd y llyfr ei aml-gyllido trwy gyfrwng Unbound, a hon fydd y flodeugerdd o ‘sestudes’  gyntaf yn y byd- ffurf lenyddol newydd o 62 gair yn unig,  wedi’i ddyfeisio’n arbennig ar gyfer y prosiectau sydd wedi bod yn sylfaen i’r llyfr.  Bydd yn cynnwys cyfraniadau o brosiectau tebyg gan y V & A, Amgueddfa Ulster a Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, a bydd yn cynnwys ‘sestudes’ gan feirdd blaenllaw megis Gillian Clarke, Bardd Cenedlaethol Cymru; Andrew Motion, Alexander McCall Smith, Mererid Hopwood a Karen Owen.

Y nod oedd cael ymateb personol i’r gwrthrychau ac i ysbrydoli ymwelwyr yr amgueuddfeydd (neu ymwelwyr o’r casgliadau ar-lein) gan fwrw goleuni newydd ar y trysorau.
Y mae adran ‘Cymru’ y llyfr yn arddangos 26 darn o waith, 13 yn y Gymraeg, a 13 yn y Saesneg, ochr yn ochr â lluniau trawiadol o’r gwrthrychau.  Cyfieithwyd pob ‘sestude’ o un iaith i’r llall, gan gadw at y rheol fod raid i bob ‘sestude’ fod yn union 62 gair.

Trefnwyd prosiect Cymru gan grŵp Ysgrifenwyr 26, mewn cydweithrediad â Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd.  Rhoddwyd yr ysgrifenwyr a’r trysorau mewn parau ar hap- o ffilm o Lloyd George yn cyfarfod â Hitler, i hunanbortread gan Shani Rhys James- gan roi chwe wythnos yn unig iddynt i gwblhau’r dasg.

Cafodd y gwaith ei arddangos yn yr Eisteddfod Genedlaethol y llynedd, fel rhan o Her Cyfieithu, Tŷ Cyfieithu Cymru, a drefnwyd gan  Llenyddiaeth Cymru a Chanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd.  Rhoddwyd Ffon Pencerdd yn wobr i Hywel Meilyr Griffiths am ei gyfieithiad o ‘Old Banknotes’ gan Lin Sagovsky.  Yr oedd y cyfieithiad yn un arbennig iawn, gan fod y gwaith gwreiddiol gan Lin- wedi cael ei ysbrydoli gan y gwrthrych a roddwyd iddi ar hap, sef arian papur Cymraeg o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg- yn tynnu ar yr iaith mewn sloganau hysbysebu.

Bydd y llyfr, (sydd wedi’i brisio’n £10 am gopi electronig, a £18 am copi clawr caled), yn cael ei ddanfon i’r tanysgrifwyr ym mis Mehefin, a bydd yr ail argraffiad yn cael ei ddanfon gan Faber i siopau ym mis Medi, ac ar gael i’w archebu ar-lein.  Y mae modd o hyd i brynu’r llyfr wrth ymweld â gwefan www.unbound.co.uk/books/26-treasures  I gael darllen y cerddi, y cyfieithiadau a rhai o’r straeon sy’n gefndir i’r cerddi ewch i www.26.treasures.com

Dywedodd Arwel Jones, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cyhoeddus, Llyfrgell Genedlaethol Aberystwyth:  “Mae’r prosiect hwn yn mynd i galon yr hyn ydi’r Llyfrgell Genedlaethol.  Rydym yn diogelu trysorau’r genedl, fel y gallan nhw ysbrydoli pobl o’r newydd.  Mae hi wedi bod yn bleser.”

Dywedodd Sally Baker, Cyfarwyddwr Tŷ Newydd:  “Mae hwn yn brosiect mor gyffrous i Dŷ Newydd, gallwn wisgo dwy het ar yr un pryd; Tŷ Newydd, y Ganolfan Ysgrifennu, sy’n cefnogi ysgrifennu newydd, a Thŷ Cyfieithu Cymru, ein menter ar y cyd â Chyfnewidfa Lên Cymru, sy’n annog cyfieithu llenyddiaeth.  Yn ogystal, cawsom y pleser ychwanegol o gael cydweithio â Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Grŵp Ysgrifennu’r 26 a Chymdeithas Cyfieithwyr Cymru.”

Ychwanegodd John Simmons, un o sefydlwyr 26: “Y mae 26 o Drysorau yn rhyddhau geiriau  teimladwy sydd wedi’u saernio’n grefftus am y gwrthrychau gwerthfawr.  Maent yn llwyddo i roi cipowlg annisgwyl a phersonol i gasgliad y Llyfrgell.”

Dywedodd Sioend Puw Rowlands, Cyfarwyddwr Cyfnewidfa Lên Cymru: “Fel a ddywedodd y bardd mawr o Awstralia, Les Murray, ‘We are a language species’ ac y mae cyfieithu o bosibl yn weithred sy’n diffinio bodau dynol.  Mae’r prosiect hwn yn atgyfnerthu’r ffaith fod modd ennyn creadigrwydd wrth gyfieithu: cyfieithu delweddau, cyfieithu geiriau.”

Gwybodaeth bellach:
Siôn Jobbins NLW Press Office 01970 632902 post@llgc.org.uk

Cysylltiadau Allanol
26 Trysor
Ty Newydd
Llenyddiaeth Cymru