Yr Eisteddfod mewn Lluniau

Yr wythnos hon cyhoeddir cyfrol sy'n rhoi blas ar ffotograffau person a wnaeth fwy na neb i roi'r bywyd eisteddfodol ar gof a chadw - Geoff Charles. Er nad oedd Geoff yn un o ŵyr y 'pethe' teithiodd i gannoedd o eisteddfodau bach a mawr wrth weithio i'r Cymro o'r 1930au ymlaen, ac yn y gyfrol Eisteddfodau Geoff Charles ddetholwyd cyfran o'i luniau gan yr awdur Ioan Roberts.

Meddai Ioan Roberts: ‘Er nad oedd eisteddfodau yn rhan o fagwraeth Geoff ger Clawdd Offa, roedd wedi dod yn ddigon agos at galon y sefydliad eisteddfodol i wybod cymaint â neb am eu gweithrediadau a'u cyfrinachau.  Yn dechrau'r 1980au cafodd 120,000 o'r negyddion eu catalogio'n fanwl gan staff y Llyfrgell Genedlaethol gyda chymorth Geoff ei hun,  ac yn eu plith mae adran arbennig ar gyfer miloedd o luniau o eisteddfodau mawr a mân, lleol, taleithiol, cenedlaethol a rhyngwladol, a fu'n fara menyn i'r Cymro am ddegawdau.’

Rhoddwyd cydnabyddiaeth i Geoff Charles am ei gyfraniad i'r Eisteddfod Genedlaethol yn Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan 1984 lle cafodd ei wneud yn aelod llawn o'r orsedd.

Cyhoeddir y gyfrol Eisteddfodau Geoff Charles ar 31 Gorffennaf yn Y Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyhoeddir y gyfrol gan Y Lolfa gyda chydweithrediad Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Dyma’r drydedd gyfrol o ffotograffau Geoff Charles gan yr awdur Ioan Roberts. Cyhoeddwyd Cymru Geoff Charles yn 2004 a Cefn Gwlad Geoff Charles yn 2006.

‘Rydym fel Llyfrgell wedi dechrau ar y broses o ddigido ffotograffau Geoff Charles a gellir gweld miloedd ar ein gwefan. Ond yn ogystal â rhoi’r casgliadau ar y wefan mae wastad yn bleser cael gweld y gorau o’r ffotograffau rhwng dau glawr ac yn enwedig mewn cyhoeddiadau mor ddifyr a theilwng â chyfres Y Lolfa. Mae’r Llyfrgell Genedlaethol yn falch iawn i gyd-weithio ar y drydedd yn y gyfres yma o luniau Geoff Charles,’ meddai Andrew Green, Llyfrgellydd y Llyfrgell Genedlaethol.

Eisteddfodau Geoff Charles, £12.95 (yn y Gymraeg yn unig)
Gol.: Ioan Roberts

Gallwch brynu copi yn Siop y Llyfrgell neu ar ein siop ar-lein: siop.llgc.org.uk


Dolenni:

Geoff Charles ar Wefan y Llyfrgell

Ffotograffau Geoff Charles o’r Ail Ryfel Byd

Y Lolfa

Eisteddfod ar y Wicipedia


AM WYBODAETH BELLACH:

Siôn Jobbins, Swyddfa’r Wasg LlGC: 01970 632902  sij@llgc.org.uk