The National Library of Wales
Llyfrgell Genedlaethol yn un o Chwech sefydliad i dderbyn copi o Lythyr Pennal
Tue, 31 Mar 09 13:54:00
Heddiw (31 Mawrth), bydd y Gweinidog Treftadaeth Alun Ffred Jones yn cyflwyno copïau o Lythyr Pennal i chwe sefydliad Cymreig.
Y sefydliadau hynny yw:
- Llyfrgell Genedlaethol Cymru
- Eglwys San Pedr mewn Cadwynau, Pennal
- Canolfan Owain Glyndŵr, Machynlleth
- Prifysgol Glyndŵr
- Amgueddfa Cymru
- Chynulliad Cenedlaethol Cymru
gan sicrhau y bydd copi o Lythyr Pennal ar gael i bobl ym mhob rhan o Gymru ei weld.
Meddai Alun Ffred Jones 'Llythyr Pennal yw un o’r ychydig greiriau sydd wedi goroesi sy’n ymwneud â bywyd Owain Glyndŵr. Mae’n un o’n trysorau hanesyddol pennaf, ac fe ddylai fod ar gael felly i bobl o bob cwr allu’i weld a’i werthfawrogi. Pleser o’r mwyaf imi felly yw cael cyflwyno’r copïau ffacsimile o Lythyr Pennal i’r chwe sefydliad fel cydnabyddiaeth o bwysigrwydd Owain Glyndŵr yn hanes ein gwlad.'
Ar y diwrnod hwn, 603 o flynyddoedd yn ôl (31 Mawrth 1406), anfonodd Owain Glyndŵr lythyr, sef Llythyr Pennal fel y daethpwyd i’w adnabod, at Charles VI, Brenin Ffrainc, yn gofyn iddo am ei gymorth â’i wrthryfel yn erbyn y Saeson. Ynddo, mae’n esbonio’r hyn y byddai’n barod i’w ildio fel tâl am gymorth y Brenin – y consesiwn mwyaf yw cydnabod Benedict XIII o Avignon yn Bab.
Cafodd y llythyr ei gyfansoddi yn ystod synod yr Eglwys Gymreig ym Mhennal ym 1406. Mae’n rhoi cipolwg inni o uchelgais Glyndŵr a’i weledigaeth ar gyfer Cymru newydd a hunanymreolus, gyda’i heglwys annibynnol ei hun a dwy brifysgol.
Mae’r llythyr gwreiddiol yn yr Archives Nationales ym Mharis ac mae’r copïau hyn wedi’u paratoi gan staff y Llyfrgell Genedlaethol o dan arweiniad Julian Thomas, Uned Triniaeth Cadwraeth. Maen nhw’n gopïau cywir o’r gwreiddiol ac wedi’u creu ar femrwn gan ddefnyddio technegau heneiddio arbenigol. Mae sêl Glyndŵr wedi’i hailgreu o fowldiau o’r gwreiddiol.
Y tro diwethaf y gwelwyd y Llythyr Pennal gwreiddiol yng Nghymru oedd yn 2000 yn Arddangosfa Owain Glyndŵr yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Ceir mwy o hanes a chopi o destun Llythr Pennal yn y ddogfen pdf hon.
Swyddfa'r Wasg
Medi Jones-Jackson
01970 632 534
