Fflur Dafydd yn ennill gwobr goffa Daniel Owen am ei nofel 'Y Llyfrgell'

Wed, 05 Aug 09 12:22:00

Cyhoeddwyd ddoe ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol mai yr awdures o Landysul Fflur Dafydd oedd ennillydd Gwobr Goffa Daniel Owen. Ennillodd Fflur y wobr o £5,000 am ei nofel ddiweddaraf Y Llyfrgell, nofel ffantasi wedi ei lleoli yn y Llyfrgell Genedlaethol.

 

Roedd beirniaid y wobr yn gytun fod y nofel yn ddarn o waith dychanol a heriol byddai'n tynnu blewyn o drwyn sawl darllenydd ac yn annog trafodaeth am ddyfodol ein treftadaeth cenedlaethol.

 

Yn y nofel, mae Fflur yn portreadu byd lle mae merched wrth lyw y llywodraeth, mae gan wleidyddion ddylanwad amdwyol dros y celfyddydau, ac mae technoleg newydd yn bygwth bodolaeth y llyfr, a'r awdur hefyd. Cafodd yr awdur ei hysbrydoli gan y Llyfrgell pan roedd hi yno yn cwblhau ei doethuriaeth ar R S Thomas yn 2004, wrth iddi ymweld â’r Llyfrgell yn ddyddiol am gyfnod o dri mis.

 

“Ro’n i’n ffeindio’n hun yn dychmygu pob math o senarios gwahanol y gallai ddigwydd yn y Llyfrgell yn hytrach na chanolbwyntio ar fy ngwaith! Mae ‘na rhywbeth gwefreiddiol am fawredd yr adeilad, y carped coch, y pileri gwynion, a’r cysyniad fod holl gyfrinachau a hanes y genedl wedi ymgasglu mewn un man. Dyma un o’r sefydliadau mwyaf pwerus ac arwyddocaol sydd gennym yng Nghymru – ond eto dyma’r lle diwethaf y buasai rhywun yn disgwyl terfysg o unrhyw fath, gan ei fod yn le mor dawel a thangnefeddus – a’r ddeuoliaeth honno sy’n fy niddori.”

 

Disgrifiodd John Rowlands, un o feirniaid y wobr goffa fod Fflur yn “awdur dyfeisgar dros ben, sydd wedi creu sefyllfa bron yn anhygoel, gan ein cyfareddu, ein sobri, ein harswydo, a’n gogleisio ar ein ail ddarn o lenyddiaeth sy’n bleser pur.” Dwedodd Rhiannon Lloyd, hefyd yn feiriniad ar y wobr, “Nofel glyfar iawn y gellir ei mwynhau ar sawl lefel ac y mae ynddi stori ardderchog.”

 

Wedi ei gosod yn y flwyddyn 2020, mae’r nofel yn dilyn criw o gymeriadau yn ystod un diwrnod dramatig pan fo dwy lyfrgellwraig arfog yn meddiannu’r Llyfrgell

 

Yn ól Andrew Green, “Mae’r nofel yma yn torri tir newydd, y nofel gyntaf i’w gosod yn gyfangwbl yn y Llyfrgell Genedlaethol, sydd yn adeilad eiconig i Gymru, nid yn unig oherwydd y penserniaeth clasurol ond oherwydd y casgliadau unigryw hanesyddol sydd o fewn yr adeilad. Mae’r Llyfrgell yn falch bod nofelydd gyda llais mor unigryw fel Fflur Dafydd wedi dewis gosod ei nofel ffantasi yn y Llyfrgell Genedlaethol. Gobeithiwn na fydd ei harolygon am ddyfodol llyfrgelloedd yn 2020 yn dod i fodolaeth.”

 

Magwyd Fflur Dafydd yn ardal Llandysul. Graddiodd mewn Saesneg ym Mhrifysgol Aberystwyth, cyn mynd ymlaen i ennill doethuriaeth am ei hastudiaeth o waith R S Thomas ym Mhrifysgol Bangor. Mae hi bellach yn darlithio yn yr Adran Saesneg ym Mhrifysgol Abertawe.

 

Daeth i’r brig mewn sawl cystadleuaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol, gan gynnwys y fedal ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe a’r Cylch, 2006.