James Griffiths
1890-1975

Ganwyd James Griffiths yn Rhydaman, gan ddechrau gweithio fel glöwr pan oedd yn 13 mlynedd oed. Ymunodd â'r Blaid Lafur ym 1908, ac ar ôl dal swyddi yn Ffederasiwn Glowyr de Cymru, etholwyd ef yn Aelod Seneddol Llanelli ym 1936. Wedi buddugoliaeth Llafur ym 1945, penodwyd ef yn Weinidog Yswiriant Gwladol, ac ym 1950 daeth yn Ysgrifennydd y Trefedigaethau. Yr oedd yn ddirprwy arweinydd y blaid rhwng 1955 a 1959. Ym 1964 penodwyd ef yn Ysgrifennydd Gwladol cyntaf Cymru, gyda sedd yn y Cabinet. Bu yn y swydd hon tan 1966. Ymddeolodd o'r senedd ym 1970, a bu farw bum mlynedd yn ddiweddarach. Mae'r cartŵn hwn yn cyfeirio at waith James Griffiths fel Gweinidog Yswiriant Gwladol, a chynnydd yn y gost o gynnal y system.

James Callaghan
1912-

Gadawodd Callaghan yr ysgol yn 14 oed, a gweithiodd fel swyddog treth yng Nghaerdydd, ac yna'n swyddog undeb. Ymunodd â'r llynges yn yr Ail Ryfel Byd, ac etholwyd ef yn Aelod Seneddol Llafur dros Dde Caerdydd ym 1945. Safodd am arweinyddiaeth y blaid ym 1963, wedi marwolaeth Gaitskell, ond collodd i Harold Wilson. Penodwyd ef yn Ganghellor yn llywodraeth Wilson, ond symudwyd ef wedi gostyngiad yng ngwerth y bunt i swydd yr Ysgrifennydd Cartref. Bu'n Ysgrifennydd Tramor rhwng 1974 a 1976 yn ystod ail gyfnod Harold Wilson fel Prif Weinidog. Wedi ymddeoliad Wilson ym 1976, daeth yn arweinydd y blaid ac yn Brif Weinidog. O ganlyniad, ef yw'r unig wleidydd i ddal y pedair prif swydd yn llywodraeth Prydain. Ymddiswyddodd fel arweinydd y Blaid Lafur ym 1980 ar ôl i Lafur golli etholiad 1979, ond arhosodd fel AS nes iddo fynd i Dŷ'r Arglwyddi ym 1987. Mae'r cartwnau hyn yn cyfeirio at bolïsau trethu a gwariant James Callaghan pan oedd yn Ganghellor y Trysorlys.