BETTI O LANSANFFRAID

Dywedodd yr hen frenin Sal'mon
O flaen y rhai gwychion i gyd,
Fod amser i bob ryw amcanion,
Arferion dybenion y byd;
Mae amser gan rai i ragrithio,
I swnio a rhuo heb fod rhaid,
Ac amser i fesur neu bwyso
Cerdd Besi o Lansantffraid.

O! ra ti ti, ra ti ti ra ti,
O! ra ti ti ra ti ti ra.

Yr oedd Betti yn edrych yn wastad
Am gariad â'i llygaid yn llon,
A llawer o langciau yn blysio
Ac yn ceisio cael cusan gan hon;
Yr oedd Huwcyn Shon y clocsiwr,
A Tomos y dyrnwr yn daer,
A llengcyn bon'ddigaidd o dailiwr,
A siopwr, a Robin y saer.

 

O! ra ti ti, &c.

Er hynny 'roedd Betti'n ben uchel,
Hi ddarfu eu gadael hwy 'gyd,
Gan fyn'd yn galonog i Lundain,
I ddangos ei glendid i'r byd,
Ca'dd le gydâ godrwr gwartheg,
Lle bu ddwy fer adeg am dro,
Y peth cyntaf a ddysgodd hi o Saesneg
"Do you want any milk below?"

 

O! ra ti ti, &c.

'Roedd cefnder i Ddic Shon Dafydd
Ar gynnydd yn gwerthu gwin,
Pan welodd ef Fetti efo'i chynog,
Yr oedd ef yn chwennych ei thrin;
A hithau am ŵr bonheddig,
Gwnaeth olwg nodedig i'r dyn,
Cytunodd i fyn'd atto fo'n forwyn,
Pawb wrth ei fwriad ei hun.

O! ra ti ti, &c.

Os morwyn oedd hi'n myned yno,
Rhaid i ni gael gwyro at y gwir,
Hi gollodd, mae'n resyn dal sylw
Yr enw cyn pen hir;
Dechreuodd wisgo sidanau,
Perwigau o bob lliwiau i'w gwellhau,
Pe gwelsech chwi'r aur wrth ei chopa,
Yn chwipio mewn cadair â dau.

O! ra ti ti, &c.

Mewn chwarae-dy 'roedd Bet yn y boxes,
Er bod yn ei bacsiau gynt,
A'i golwg yn ddisglaer eglur,
A'i gwisg yn arogli'n y gwynt;
Yr oedd yr arglwyddi mawrion,
Rai gloywon, a'u hop'ra glass,
Yn ynfytach pan welsent hwy Fetti,
"What a heavenly, lovely lass!"

O! ra ti ti, &c.

Ond toc hi gychwynodd i Gymru,
Wedi denu arian y dyn,
O herwydd fod arni gymhyraeth
O hiraeth am ddangos ei hun;
Hi wisgai bob rhyw dylysau,
Teganau, o raddau di-ri',
Fu erioed ar balmant y 'Mwythig
Un ferch mor fonheddig a hi!

O! ra ti ti, &c.

'Roedd rhai o ddeutu ei chartre'
Yn lluchio coeg eiriau lled gas,
Gan wawdio'n grefyddol o wenwyn
Mae hon heb un gronyn o'r gras;
Yr oedd un yn ei galw hi'n Gadi,
Ar llall yn dweud "Hon ydi Bess?"
"But gentleman, I am a lady,
Pray look at my curricle dress!"

O! ra ti ti, &c.

Mae hon yn rhy falch, meddai'r bobl,
Ac yn uchel ryfeddol o fawr,
A'i hen gariadau yn 'wyllysgar,
Yn chwennych ei llusgo hi 'lawr;
"Wyt ti'n cofio caru'n y gwely,
Cusanu mor fwyn-gu efo mi?"
"Oh! shame on the booby penmynydd,
Are these your manners to me?"

O! ra ti ti, &c.

 

Ar ôl blino'n rhodio o gwmpas,
Hi aeth ar dro addas i'r dre',
Yn hyn dyma'i chariad hi'n tori,
Peth digon naturiol, on'de?
Pan ddelo tylodi a charchar,
Mae cariad yn siomgar, ni sai,
'Rwy'n meddwl, os bernwch chi'n gywrain,
Fod hynny ar gariad yn fai.

 

O! ra ti ti, &c.

Ond Bessi aeth ailwaith i Gymru,
I synnu'r hen Fadlen a Sian,
'Roedd crio ac wylo wrth ei gweled,
A'i dillad cyn ddued a'r frân,
Gan ddweyd fod y gwr wedi marw,
Wedi newid ei henw efo'i hoed,
Oes arnoch chwi eisiau gwraig weddw,
Heb fod yn briod erioed?

 

O! ra ti ti, &c.

J. Jones, Argraffydd, Llanrwst
Lleoliad : NLW BC 2. 15, Sal 3. 66