Digital Mirror
Cefnogwch Ni
Cefnogwch ni i ddatblygu ein casgliadau a'n gwasanaethau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Llawysgrifau
Newydd: Brwydrau Alecsander Fawr (Llsgr. Peniarth 481D)
Dyma un o lawysgrifau canoloesol harddaf eu haddurn y Llyfrgell, ac mae’n enghraifft brin o oroesiad mewn rhwymiad gwreiddiol. Mae'n cynnwys stori boblogaidd bywyd Alecsander Fawr.
Newydd: Llyfr Offeren Sherbrooke (Llsgr. NLW 15536E)
Llawysgrif brydferth sydd yn dyddio o c.1310-1320. Dyma'r llawysgrif gerddorol ganol-oesol gyntaf i'w gosod ar Ddrych Digidol y Llyfrgell Genedlaethol, a hefyd dyma un o’r esiamplau cynharaf o lyfr offeren o darddiad Seisnig
Newydd: Papyri Oxyrhyncus (Llsgr. LLGC 4738D)
3 dernyn hynafol o bapyrws o'r Aifft (113 OC - 4edd ganrif) sy'n esiamplau o'r miloedd o bapyri a ddarganfuwyd yn yr Aifft yn yr 1890au.
Newydd: Llyfr Cywyddau Wmffre Dafis (Llsgr. Brogyntyn I.2)
Cyfrol o gywyddau ac awdlau Cymraeg (15fed-16eg ganrif) sy'n cynnwys gwaith gan feirdd megis Dafydd ap Gwilym a Guto'r Glyn.
Seryddiaeth Gynnar (Llsgr. LLGC 735C)
Y llawysgrif wyddonol gynharaf yn y Llyfrgell, sy'n cynnwys testunau Lladin ar seryddiaeth.
Llyfr Llandaf (Llsgr. LLGC 17110E)
Un o lawysgrifau eglwysig cynharaf Cymru (ca. 1150) sy'n croniclo hanes cynnar esgobaeth Llandaf.
De natura rerum Beda (Llsgr. Peniarth 540B)
Llawysgrif Ladin o'r 12fed ganrif sy'n cynnwys rhan o draethawd gwyddonol Beda, De natura rerum.
Cyfraith Hywel Dda (Llsgr. Peniarth 28)
Fersiwn Lladin ar gyfraith Hywel sydd â chyfres o ddarluniau yn y testun.
Llawysgrif Hendregadredd (Llsgr. LLGC 6680B)
Y casgliad hynaf o waith y Gogynfeirdd (12fed-14eg ganrif).
Llyfr Taliesin (Llsgr. Peniarth 2)
Un o lawysgrifau enwocaf Cymru a rhai o'r cerddi hynaf yn yr iaith Gymraeg.
Brut y Tywysogion (Llsgr. Peniarth 20)
Llawysgrif (ca. 1330) sy'n cynnwys testun llawysgrif cynnar o 'Brut y Tywysogion' yn ogystal â chopi o'r 'Bibl Ynghymraec' a'r gerdd 'Myrddin a Gwenddydd'.
Llyfr Gwyn Rhydderch (Llsgr. Peniarth 4)
Y compendiwm cynharaf o ryddiaith Gymraeg yn cynnwys y fersiwn cynharaf o'r Mabinogi.
'The Hengwrt Chaucer' (Llsgr. Peniarth 392D)
Hanes un o'r testunau pwysicaf o'r Canterbury Tales gan Geoffrey Chaucer.
Llyfr Oriau Llanbeblig (Llsgr. LLGC 15537C)
Llawysgrif o ardal Caernarfon yn amlinellu patrwm o addoliad preifat yn seiliedig ar wasanaethau'r eglwys.
Dafydd ap Gwilym a'r Cywyddwyr
Detholiad o waith Dafydd ap Gwilym, bardd mwyaf adnabyddus yr Oesoedd Canol.
Piers Plowman (Llsgr. LLGC 733B)
Un o'r cerddi enwocaf mewn Saesneg Canol sy'n codi cwestiynau am foesoldeb, diwinyddiaeth, a bywyd y Cristion.
'Llyfr Oriau 'De Grey' (Llsgr. LLGC 15537C)
Llawysgrif yn amlinellu patrwm o addoliad preifat yn seiliedig ar wasanaethau dyddiol yr eglwys.
Compendiwm Saesneg Canol (Llsgr. Brogyntyn ii.1)
Un o'r llawysgrifau Saesneg Canol pwysicaf yn y Llyfrgell.
Beunans Meriasek (Llsgr. Peniarth 105B)
Drama fydryddol mewn Cernyweg Canol sy'n adrodd hanes Sant Meriasek o Lydaw.
Llyfr Du Basing (Llsgr. LLGC 7006D)
Cyfrol o groniclau Cymraeg, yn bennaf yn llaw y bardd Gutun Owain.
Llawysgrif gan Gutun Owain (Llsgr. LLGC 3026C)
Llawysgrif gan Gutun Owain (fl. 1450-98) sy'n cynnwys testunau am feddygaeth ac astroleg.
Beunans Ke (Llsgr. LLGC 23849D)
Llawysgrif o ddrama mewn Cernyweg Canol am Sant Ke, a ddarganfuwyd ym 2000.
Cronicl Elis Gruffudd, (Llsgr. NLW 5276D & 3054D)
Llawysgrifau o'r 16eg ganrif gan Elis Gruffudd, (‘Y milwr o Galais’), sy'n ymgeisio i adrodd hanes y byd o'i Gread hyd at 1552.
Taliadau i forwyn (Llsgr. LLGC 12450E)
Dogfen sy'n bwrw goleuni ar wisg menywod y dosbarth gweithiol tua 1600.
Liber B, John Davies o Fallwyd (Llsgr. LLGC 4973B)
Nifer o drawsgrifiadau, neu gopïau, gan y Dr John Davies, Mallwyd (c. 1570-1644) o lawysgrifau Cymraeg pwysig.
Barddoniaeth yn Rhyddiaith (Cwrtmawr 114B)
Llawysgrif (c.1628-48) sy'n cynnwys testunau crefyddol, casgliad o ganu rhydd a chywyddau, copi o draethawd yn erbyn consurwyr a dewiniaid, yn ogystal ag ofergoelion tywydd, ofergoelion poblogaidd a llawer mwy.
Hanes teulu Gwedir (Llsgr. LLGC 23289B)
Copi, 1669, o 'History of the Gwydir family' gan Syr John Wynn (1553-1627).
Geirlyer Kyrnẁeig (Llsgr. Llanstephan 84)
Geiriadur Cernyweg a luniwyd gan yr ysgolhaig Edward Lhuyd ar ddechrau'r ddeunawfed ganrif.
Williams Pantycelyn (Llsgr. LLGC 77A)
Barddoniaeth grefyddol gan William Williams (1717-1791), Y Pêr Ganiedydd.
Goronwy Owen (Llsgr. LLGC 11568B)
Cywydd gan Goronwy Owen (1723-1769), un o feirdd amlycaf Cymru'r ddeunawfed ganrif.
Llyfr Melyn Tyfrydog (Llsgr. LLGC 23969F)
Cyfrol o achau, cerddi a nodiadau hynafiaethol, dyddiedig 1766, yn llaw'r bardd a’r uchelwr Hugh Hughes o Lwydiarth Esgob, Ynys Môn.
Twristiaid cynnar (Llsgr. LLGC 22753B & 1340C)
Dau ymwelydd cefnog o Loegr yn adrodd hanes eu teithiau i Gymru, 1772 a 1801.
History of the British Bards (Llsgr. LLGC 13107B)
Nodiadau gan Iolo Morganwg (Edward Williams, 1747-1826) am feirdd a derwyddon.
Ann Griffiths (Llsgr. LLGC 694D)
Llythyr, tua 1800, yn llaw Ann Griffiths (1776-1805), Dolwar Fach, emynyddes.
Hunangofiant Smyglwr (Llsgr. LLGC 21834B)
Hunangofiant rhyfeddol William Owen o Nanhyfer, Sir Benfro, a grogwyd yn 1747 am lofruddiaeth.
Dirwest (Llsgr. LLGC 8323B)
Llyfr cofnodion ac archifau eraill Cymdeithas Ddirwestol Aberystwyth a ffurfiwyd yn 1835.
Dyddlyfrau Syr William Edmond Logan (Llsgr. LLGC 21715-6B)
Sylwadau cymhellol gan y daearegwr o Ganada, 1843-44.
Llythyrau ymfudwyr (Llsgr. 22846D)
Llythyrau gan Henry Jones (1824-52) a ymfudodd i Holland Patent, Efrog Newydd, a'i chwaer, Mary Jones (1831-61) a fudodd i Ballarat, New South Wales.
Llythyron o Ryfel Cartref America (Llsgr. LLGC 22421D)
Casgliad o lythyron o faes y gad gan filwr o Gymru, John Griffith Jones (m. 1864).
Drwgweithredwyr (Llsgr. LLGC 23203B)
Cofrestr o'r drwgweithredwyr a ddaliwyd gan Gwnstabliaeth Sir Aberteifi rhwng 1897 a 1933.
Yr Arwr, Hedd Wyn (Llsgr. LLGC 4628C)
Un o ddrafftiau terfynol o awdl ‘Yr Arwr’ yn llaw’r bardd Hedd Wyn (Ellis Humphrey Evans, 1887–1917), a enillodd iddo gadair Eisteddfod Genedlaethol Penbedw yn dilyn ei farwolaeth yn 1917.
Dylan Thomas a map Llareggub (Llsgr. LLGC)
Map o Llareggub a luniwyd gan Dylan Thomas (1914-1953) wrth gyfansoddi Under Milk Wood.
Cylchgronau gwersyll carcharorion rhyfel (Llsgr. LLGC 22424F)
Cylchgronau a grëwyd gan garcharorion rhyfel Cymreig yng ngwersyll Stalag IVB, yn Yr Almaen yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
