Collections
Cefnogwch Ni
Cefnogwch ni i ddatblygu ein casgliadau a'n gwasanaethau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Effaith Goleuni
Ni all neb ddadlau nad yw goleuni yn hanfodol ar gyfer darllen llyfr neu werthfawrogi darn o gelf. Er hyn, mae i oleuni ochr ddinistriol iawn, ac er mwyn estyn oes ein gwrthrychau, mae’n bwysig gostwng ei lefelau.
- Meingefn wedi pylu mewn goleuni
Llyfrau
Wrth edrych ar feingefn sawl llyfr, gellir gweld bod golau yn pylu lliwiau.
Nid yw teitl y nofel ‘Marged’ gan T Glynne Davies i'w weld bellach ar siaced lwch y copi hwn o'r llyfr gan fod goleuni wedi ei gannu, tra bod cloriau'r llyfr a gysgodwyd gan lyfrau eraill yn parhau’n goch llachar. Digwydd hyn oherwydd effaith niweidiol ymbelydredd yr haul a golau artiffisial, sydd, nid yn unig yn pylu lliwiau, ond hefyd yn breuo deunyddiau fel lledr, lliain a phapur.
Ffotograffau
Mae ffotograffau, yn enwedig rhai lliw, yn fwy sensitif fyth i effaith niweidiol goleuni. Er mwyn ‘parchu’ ffotograff, mae llawer o bobl yn eu fframio, ond o safbwynt cadwraethol, gall hyn fod yn niweidiol iawn.
Ymdrechir i reoli lefel y golau mewn amgueddfeydd, orielau a llyfrgelloedd. Yn ein cartrefi fodd bynnag, gall lefel y golau fod yn llawer uwch. Mesurir lefel y golau mewn unedau a elwir yn 'lux'. Argymhellir lefel o 50 lux ar gyfer arddangos ffotograff neu waith celf ar bapur, a dim mwy na 150 lux ar gyfer peintiadau olew. Gall darlun neu lyfr sy'n agored i olau haul uniongyrchol fod yn derbyn cymaint â 10,000 lux, sef 200 gwaith y lefel a argymhellir.
- Print wedi ei arddangos mewn golau gwan
- Print wedi ei arddangos mewn golau cryf.
Canllawiau i leihau effaith goleuni
Er mwyn amddiffyn gwrthrychau gwerthfawr rhag effeithiau niweidiol goleuni gellir dilyn rhai o’r canllawiau canlynol:
- gosod llenni trwchus ar ffenestri gan sicrhau eu bod ar gau pan nad yw’r ystafell yn cael ei defnyddio. (Gall hwn fod yn bolisi amhoblogaidd)
- gosod darluniau a silffoedd llyfrau allan o gyrraedd goleuni uniongyrchol yr haul
- defnyddio golau gwynias (incandescent) nad yw’n cynnwys pelydrau uwchfioled, neu fylbiau watedd isel gyda swîts pylu i osod lefel y golau mor isel ag sy’n gyfforddus i’r llygad.
