Logo Llyfrgell Genedlaethol Cymru The National Library of Wales Aberystwyth

Collections

Casgliadau

Llwydni a Phryfed



Dogfen bapur wedi ei bwyta gan bryfed
Dogfen bapur wedi ei bwyta gan bryfed

Rhai o brif elynion y llyfr yw nifer amrywiol o bryfed a chreaduriaid bychain eraill. Os na ymdrechir i reoli plâu o’r fath, gall y difrod fod yn eang i’ch casgliadau gwerthfawr. Glendid yw’r prif arf yn y frwydr hon, ac mae’r sugnydd llwch yn declyn da iawn i gael gwared â phryfed, wyau a baw.

 

 

Pryfed

 

Y pryfed sy’n achosi’r difrod mwyaf i lyfrau yw’r pryfed arian (silverfish), llau llyfrau, gwyfyn y tŷ ac amrywiol chwilod. Maent wrth eu boddau’n gwledda ar bapur, y starts sydd mewn past a’r gelatin sydd mewn glud.

 

Llwydni ar lyfrau
Llwydni ar lyfrau

Llwydni

 

Os yw'r amgylchedd yn rhy laith ac yn rhy gynnes, gall llwydni ymddangos gan ddifrodi, staenio a gwanhau llyfrau a gwrthrychau eraill. Rhaid gochel rhag anadlu sborau gan eu bod yn medru achosi bob math o alergedd ac afiechydon gwaeth.

 

Os daw llyfr neu wrthrych wedi llwydo i’ch meddiant, dylech ei frwsio’n lân yn yr awyr agored. Os yw’r llyfr yn parhau’n llaith, dylid ei sychu drwy ei osod i sefyll am gyfnod gyda’r tudalennau ar agor. Wedi gwneud hyn, ac o gadw’r llyfr dan yr amodau amgylcheddol cywir, ni ddylai’r llwydni ailymddangos

 

 

Canllawiau i leihau effaith llwydni a phryfed

 

Mae plâu fel pryfed a llwydni yn ffynnu mewn awyrgylch llaith a chynnes, ac felly, gellir eu cadw draw o’ch casgliadau drwy sicrhau tymheredd o 15-18ºC a lleithder awyr (Rh) o 45-50%.

Hawlfraint © Llyfrgell Genedlaethol Cymru / The National Library of Wales 2007-2011

Diweddarwyd: 09-06-2009