Collections
Cefnogwch Ni
Cefnogwch ni i ddatblygu ein casgliadau a'n gwasanaethau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Tymheredd a Lleithder
Yn gyffredinol, mae ar lyfr ac eitemau archifol eraill angen tymheredd sefydlog o rwng 16ºC a 18ºC a lleoliad lle mae lleithder yr awyr (RH - relative humidity) rhwng 40% a 55%. Bydd hyn yn sicrhau nad yw'r deunyddiau yn rhy laith nac yn rhy sych.
Amgylchedd llaith
Os yw'r amgylchedd yn rhy laith ac yn rhy gynnes (fel mewn ystafell ymolchi neu gegin lle ar adegau ceir RH o 80% neu fwy), gall sborau llwydni egino gan ddifrodi, staenio a gwanhau gwrthrychau.
- Effaith llwydni ar bapur
Amgylchedd sych
Mewn amgylchedd sy'n rhy sych (RH 30% neu is) gall eich llyfrau freuo yn sylweddol. Digwydd hyn yn aml mewn tai yn ystod y gaeaf pan fo’r gwres canolog ymlaen a’r ffenestri ar gau.
Amodau amgylcheddol ansefydlog
Ffactor arall sy'n rhoi straen mawr ar wrthrychau yw newidiadau cyson o un eithaf i’r llall parthed y tymheredd a'r lleithder. Wrth i hyn ddigwydd, bydd papur a lledr yn chwyddo ac yn crebachu am yn ail wrth ennill a cholli dŵr gan wanhau'r papur a chracio'r lledr. Digwydd hyn gan amlaf mewn safleoedd uwch ben rheiddiaduron sy'n oeri'n gyflym ar ôl cael eu diffodd neu mewn atig sy'n gallu bod yn boeth iawn yn ystod y dydd ac yn oer iawn yn ystod y nos.
Drwy symud eitemau o'r atig neu o seler laith i amgylchedd mwy ffafriol, gellir estyn oes llyfrau a deunyddiau archifol eraill gymaint â dengwaith.
