 |
|
Isetholiad Prifysgol Cymru, 1943 |
|
|||||||||||||||||||||||||
| Roedd dau ymgeisydd enwog yn cystadlu am sedd Seneddol Prifysgol Cymru yn ystod isetholiad 1943. Galwyd yr isetholiad oherwydd i Ernest Evans, cyn Aelod Seneddol, gael ei benodi yn farnwr llys sirol. Y ddau ymgeisydd enwog ymysg y pump a oedd yn sefyll oedd Yr Athro W. J. Gruffydd, golygydd Y Llenor a Saunders Lewis, cyn-Lywydd Plaid Cymru. |  |
||||||||||||||||||||||||
 |
Roedd y ddau yn ffigyrau blaenllaw a dylanwadol iawn yng Nghymru. Roedd W. J. Gruffydd ar un cyfnod wedi bod yn un o is-lywyddion Plaid Cymru, ond erbyn 1943 roedd wedi troi at y Rhyddfrydwyr. Datganodd y Blaid Geidwadol a'r Blaid Lafur eu bod yn rhoi cefnogaeth lwyr i W. J. Gruffydd oherwydd bod cytundeb wedi cael ei sefydlu yn ystod yr Ail Ryfel Byd na fyddai'r prif bleidiau yn cystadlu mewn isetholiadau yn erbyn ei gilydd. | ||||||||||||||||||||||||
|
Enillodd Gruffydd 52.3% o'r bleidlais a Lewis 22.5%, sef 3,098 o bleidleisiau yn erbyn 1,330. Daliodd Gruffydd y sedd hyd at 1950 pan ddiddymwyd cynrychiolaeth seneddol y Prifysgolion. Er nad enillwyd sedd seneddol gan Blaid Cymru y tro hwn, gwelwyd newid agwedd wrth iddi gael ei chymryd o ddifrif fel plaid seneddol am y tro cyntaf. Rhestr o gefnogwyr y ddau ymgeisydd a ymddangosodd yn y wasg. |
 | ||||||||||||||||||||||||
|
|
||
| Isetholiad 1921 yng Ngheredigion | ||
| Isetholiad Prifysgol Cymru, 1943 | ||
| Isetholiad 1966 yng Nghaerfyrddin | ||
| Isetholiad 1985 ym Mrycheiniog a Maesyfed | ||
|
|
||
| Top y dudalen | Tudalen Flaen Ymgyrchu! | |