Blog - Casgliadau

Postiwyd - 09-12-2015 Dim sylwadau

Casgliadau / Digido / Digitisation / Heb ei gategoreiddio

Y Dyn Eira!

MDL00  010

The Snowman No. 2 gan Mary Dilwyn

Chwaer ieuengaf John Dillwyn Llewelyn a ffotograffydd benywaidd cynnar nodedig oedd Mary Dilwyn. Priododd y Parch Wilby yn 1857 a phylodd ei diddordeb mewn ffotograffiaeth. Bu Mary farw yn Arthog, Meirionnydd fis Rhagfyr 1906.

Teulu diwylliannol oedd teulu Dillwyn Llewelyn, yn hoff iawn o wyddoniaeth yn ei holl agweddau, ac ar dudalennau’r albwm ceir cipolwg ar yr unigolion a oedd yn gysylltiedig â’r bywyd deallusol yn ne Cymru a thu hwnt ar y pryd. Yn ogystal, ceir nifer o luniau yn ymwneud â bywyd bob dydd ym Mhenlle’r-gaer, gan gynnwys dau lun o godi dyn eira.

Am fwy o wybodaeth cliciwch fan hyn!

Mae’r cofnod hwn yn rhan o Galendr Adfent LlGC. Dilynwch ni ar Flickr, Twitter, Facebook neu Instagram i gael gwybod beth arall rydyn ni wedi’i baratoi ar eich cyfer!

Postiwyd - 07-12-2015 Dim sylwadau

Casgliadau / Digitisation / Heb ei gategoreiddio / Ymchwil

Pwy sy’n cofio’r “Eira Mawr” ym 1982?

Eira Llanelli 1982 UFH

 

Eira Llanelli, 1982

Gwyliwch y ffilm fan hyn!

Ydych chi’n cofio’r eira mawr ym 1982? Dyma ffilm sy’n dyddio o 1982 yn dangos Llanelli, wedi’i gladdu yn yr eira. Mae’n bosib gweld plant bach wrth eu boddau’n chwarae, ceir wedi eu claddu, heolydd wedi’u cau, ond hefyd, gallwch weld y gymuned yn dod at ei gilydd a phob un yn helpu’r llall.

Mae Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru yn diogelu ond hefyd yn dathlu sain a threftadaeth ffilm Cymru, gan wneud y deunydd yn hygyrch i ddefnyddwyr. Mae’r casgliad yn adlewyrchu agweddau cymdeithasol, diwylliannol a bywyd dydd-i-ddydd ar hyd yr 20fed ganrif, gan gynnig mewnwelediad arbennig i waith ffilm amatur a phroffesiynol.

Mae’r cofnod hwn yn rhan o Galendr Adfent LlGC. Dilynwch ni ar Flickr, Twitter, Facebook neu Instagram i gael gwybod beth arall rydyn ni wedi’i baratoi ar eich cyfer!

 

 

 

Postiwyd - 05-12-2015 Dim sylwadau

Casgliadau / Digitisation / Heb ei gategoreiddio

Dyma beth oedd ar restr Nadolig y plant bach yma ym 1971!

5th ASSGC ITV

Ewch i dudalen Youtube Archif ITV Cymru i weld y fideo!

Yn dyddio o 1958, mae’r Archif yn cynnwys tua 200,000 o eitemau. Y rhain yn cynnwys rhaglenni adloniant eiconig ac eitemau newyddion unigryw sy’n gofnod o gerrig milltir hanes Cymru dros yr hanner can mlynedd diwethaf.

Am fwy o wybodaeth, manylion cyswllt neu mynediad i gatalog y casgliad, cliciwch ar http://www.archif.com

Postiwyd - 01-12-2015 Dim sylwadau

Casgliadau / Digido / Heb ei gategoreiddio

Mae’r Nadolig yn dod!

Ry’ ni wedi ymuno yn hwyl yr Wyl eleni trwy baratoi calendr adfent ar gyfer ein dilynwyr Twitter, Facebook ac Instagram. Bob dydd rhwng nawr a dydd Nadolig, byddwn yn rhannu rhywbeth bach diddorol o gasgliadau a gwasanaethau’r Llyfrgell.

Ein rhodd fach gyntaf yw’r ddelwedd hardd hon o olygfa’r Geni o Oriau ‘De Gray’, sy’n dyddio yn ôl i ddechrau’r bymthegfed ganrif.

Gellir honni mai Llyfrau Oriau oedd llawysgrifau mwyaf poblogaidd Gorllewin Ewrop yn ystod yr Oesoedd Canol a’r Dadeni. Diogelwyd enghreifftiau hynod addurnedig a choeth ar y naill law, ac eraill nad ydynt ond testunau moelion heb arlliw o addurn ar eu cyfyl ar y llall. Cynhyrchwyd degau o filoedd ohonynt yn fasnachol, a diogelir miloedd o enghreifftiau heddiw mewn llyfrgelloedd, amgueddfeydd a chasgliadau preifat trwy’r byd.

Dilynwch ni ar Twitter, Facebook neu Instagram i gael gwybod beth arall rydyn ni wedi’i baratoi ar eich cyfer!

Postiwyd - 30-11-2015 Dim sylwadau

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau / Research

Pwy sy’n dŵad dros y bryn …

John Rhys dan orchudd

Efallai mai edrych ymlaen at ymweliad Siôn Corn â’r Llyfrgell nos Iau y bydd llawer ohonoch, ond mae ymwelydd arbennig iawn eisoes wedi cyrraedd yr adeilad, a hynny’n hwyr nos Wener, yn y tywyllwch, yn ddistaw, ddistaw bach. Ar hyn o bryd, mae’n guddiedig dan gwrlid, a does neb yn cael ei weld.

I’w weld am y tro cyntaf, bydd yn rhaid i chi godi tocyn a dod i’r Drwm nos Wener yma erbyn 7.30. Ar ddechrau darlith yr Athro Angela V. John ar Myvanwy ac Olwen Rhŷs, bydd y cwrlid yn cael ei dynnu ar y llwyfan, a bydd penddelw newydd sbon o’u tad, yr ysgolhaig Celtaidd Syr John Rhŷs, yn cael ei ddadorchuddio a’i dderbyn i gasgliad y Llyfrgell.

 

Ei farf yn llaes, a’i wallt yn wyn …
Mae Syr John, yn walltog a barfog, eisoes i’w weld y tu allan i Stafell y Cyngor yn y Llyfrgell, ar ffurf penddelw marmor o waith W. Goscombe John. Gwnaed y penddelw arall yn ddiweddar o efydd, a hynny ar sail cerflun gwreiddiol o waith Robert Lambert Gapper. Mae’r Llyfrgell yn hynod falch o allu ei gomisiynu ar achlysur canmlwyddiant marw John Rhŷs, un o’n cefnogwyr cynharaf.

John Rhys Goscombe

John Rhŷs gan W. Goscombe John

A rhywbeth yn ei sach …
Fydd Syr John Rhŷs ddim yn dod i’r Llyfrgell yn waglaw. I nodi canmlwyddiant ei farw yn Rhagfyr 1915, rydym yn cynnal darlith a chynhadledd i ddathlu ac ail-gloriannu bywyd a gwaith Rhŷs. Bydd croeso i chi ymuno â ni’r penwythnos nesaf yn y Drwm, trwy docyn, ar gyfer darlith a chynhadledd y Canmlwyddiant, gan fanteisio hefyd ar gyfle i ymweld ag arddangosfa yn Ystafell Summers i ryfeddu at gynnyrch gweithgarwch mawr y cawr o Bonterwyd.

Cwestiwn ac ateb
I gloi, petai rhywun yn gofyn mewn cwis y Nadolig yma: “Pwy sgwennodd eiriau’r gân, ‘Pwy sy’n dŵad dros y bryn’?” Na, nid Siôn Corn yw’r ateb cywir, ond J. Glyn Davies (‘Fflat Huw Puw’). Ac oes, mae gohebiaeth rhyngddo ef a John Rhŷs yma yn y Llyfrgell hefyd. Onid oes saith ryfeddod (a mwy!) ymysg ein casgliadau?

Maredudd ap Huw

Postiwyd - 27-11-2015 Dim sylwadau

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau

Y Llyfrgell Genedlaethol yn cydweithio i gynnal yr arddangosfa wyddoniaeth gyntaf yn ei hanes.

Wrth gynnal arddangosfa Dirgel Ffyrdd Natur: Robert Hooke a Gwyddoniaeth gynnar, yr arddangosfa wyddonol gyntaf yn ei hanes, cydweithiodd Llyfrgell Genedlaethol Cymru gyda nifer o unigolion a chyrff eraill. Mae’r arddangosfa yn cynnwys eitemau gwerthfawr sydd wedi denu cynulleidfa newydd i’r Llyfrgell. Trefnwyd cyfres o ddarlithoedd i gyd-fynd gyda’r arddangosfa.
flee Hengwrt2
Canolbwynt yr arddangosfa yw’r llyfr Micrographia gan Robert Hooke a gyhoeddwyd gan y Gymdeithas Frenhinol 350 o flynyddoedd yn ôl, yn 1665. Dyfeisiodd Hooke y microsgop cyfansawdd, fel y gwelir esiampl ohono yn yr arddangosfa ac fe’i defnyddiodd yn ei arbrofion yng nghyfarfodydd y Gymdeithas Frenhinol. Drwy ei ficrosgop edrychodd Hooke ar bryfed, planhigion a phlu adar. Dangoswyd y rhain yn Micrographia gyda manylder mawr. Defnyddiodd Hooke y llyfr i awgrymu ffordd newydd i wneud gwyddoniaeth, drwy arsylwi a chofnodi’r canlyniadau. Daeth hyn yn ganllaw i’r dull gwyddonol o weithio. Mae’r llyfr yn cynnwys nifer o ddarluniau trawiadol plât-copr, er enghraifft y chwannen sydd yn agor i bedair gwaith maint y llyfr.

Yn ganolog i’r arddangosfa mae’r microsgop a’r telesgop a fenthycwyd o Amgueddfa Hanes Gwyddoniaeth yn Rhydychen. Ni welir esiamplau cynnar eraill o’r microsgop a’r telesgop yng Nghymru, ac roedd y Llyfrgell yn ddiolchgar i’r Amgueddfa am eu benthyg er mwyn adrodd stori gyflawn o wyddoniaeth gynnar. Gosododd Lucy Blaxland, Pennaeth Casgliadau yn yr Amgueddfa Hanes Wyddoniaeth yn Rhydychen, y ddau declyn yn Oriel Hengwrt gyda gweddill yr eitemau a ddaeth o gasgliadau’r Llyfrgell. Roedd y rhain yn deillio o gyfnod Robert Hooke ac Isaac Newton o sefydlu’r Gymdeithas Frenhinol ac ynghyd â Micrographia ac eitemau megis y Principia gan Isaac Newton, gwelir cyfraniadau gan y Cymry Robert Recorde, William Jones, Thomas Pennant ac Edward Lhuyd.

Delwedd enwog arall yn Micrographia yw astudiaeth Hooke o gorc o dan ficrosgop a thrwy hyn ef oedd y cyntaf, er yn ddiarwybod i ddechrau, i ddarganfod strwythur celloedd planhigion.

Bydd Yr Athro Deri Tomos o Brifysgol Bangor yn traddodi ar y pwnc hwn yn un o’r ddwy ddarlith sydd ar ôl yn y gyfres. Ei destun fydd Agor drws bywyd: Beth yn union ddarganfu Robert Hooke wrth ganfod y gell?. Cynhelir y ddarlith ar yr ail o Ragfyr a threfnir cyfieithiad ar y pryd i’r Saesneg.
Ar 6 Ionawr,  bydd yr Athro Sarah Hutton o Brifysgol Efrog yn darlithio yn Saesneg ar Stranger than fiction: Robert Hooke, Margaret Cavendish and satire on seventeenth-century science.

microscope2

← Older Posts Newer Posts →

Categorïau

Cofnodau wedi Archifo

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog